2021 оны 1-р сарын 19, Мягмар гараг Зурхай   Цаг агаар

Сэтгэл түгших эмгэгийг даван туулах арга


2021 оны 1-р сарын 7. 02:10

МЭРГЭЖЛИЙН ЭМЧ ЮУ ГЭЖ ЗӨВЛӨВ?

Сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний төвийн хоёрдугаар клиникийн тэргүүлэх зэргийн эмч И.Тунгалагтуяа:

  • СЭТГЭЛ ТҮГШИЛТ ҮҮСГЭЖ БУЙ МЭДЭЭЛЛИЙГ ХҮЛЭЭЖ АВАХГҮЙ БАЙХ

Сэтгэл түгших эмгэг нь бие сэтгэлзүй таагүй, тайван бус байгааг илтгэдэг бөгөөд хүн бүрд өөр хэлбэрээр илэрнэ. Иймд хүн бүрийн үзүүлэх хариу үйлдэл ч харилцан адилгүй байна. Тухайлбал, цар тахлын үед хүмүүсийн зарим нь “яана аа би энэ өвчнийг тусчих вий дээ” гэсэн айдастай байдаг бол зарим нь “хоол хүнсний хангамж дуусчих вий дээ” гэсэн түгшүүртэй байдаг. Энэ нь түгшүүрийн нэг төрлийн хэлбэр юм.

Тиймээс түгшилт үүсгэж буй мэдээлэл буюу айдсыг хүлээн авалгүйгээр цар тахлаас өөрийгөө урьдчилан сэргийлж, эрүүл мэндийн байгууллагуудын заавар зөвлөмжийг дагах хэрэгтэй. Амны хаалтаа зүүж, гараа тогтмол ариутган, хүн хоорондын зайг барих гэх мэт. Үүний адил сэтгэл түгшилтийг үүсгэж буй мэдээллийг өөртөө тусгаж, хүлээж авалгүйгээр аль болох тайван байж амьсгалын дасгал хийх хэрэгтэй. 

  • ЮУНААС БОЛЖ ИЙМ БАЙДАЛД ХҮРСНЭЭ ТУНГААХ

Сэтгэл түгших эмгэгийн шинж ерөнхий тэмдгүүд илэрч, хүндэрсэн тохиолдолд хүн “Panic attack” буюу сандралд орж, ухаан алдах тохиолдол бий. Энэ үед сэтгэцийн эмчид зайлшгүй хандах шаардлагатай. Хүн ухаан алдах үед эргэн тойрны хүмүүс юунаас болж ухаан алдсаныг ойлгодоггүй. Сэтгэлзүйн онцлогийг нь ч мэдэлгүй бусад шалтгааны улмаас ухаан алдаж байна гэж ойлгодог. Гэтэл тухайн хүний хувьд сэтгэл түгших эмгэг нь хүндэрч, байнгын түгшүүр дор амьдарч, тэмцэж байдаг. Тиймээс яг юунаас болж ийм байдалд хүрэв гэдгийг анзаарч, мэргэжлийн эмчээр оношлуулах хэрэгтэй. 

СЭТГЭЛ СУДЛААЧ ЮУ ГЭЖ ЗӨВЛӨВ?

МУИС-ийн Боловсрол, сэтгэл судлалын тэнхимийн багш, Сэтгэл судлаач Н. Должин:

1. Сэтгэл түгших эмгэгтэй болсон бол хамгийн түрүүнд ямар арга хэмжээ авах вэ?

Сэтгэл түгших эмгэгийн шинж тэмдэг илэрсэн үед эхлээд сэтгэцийн эмчид хандаж оношилгоо хийлгэх хэрэгтэй. Сэтгэцийн эмгэгийн үед мэргэжлийн эмчийн зөвлөгөөг авах нь хамгийн чухал.

2. Хэрхэн даван туулах вэ?

Аюулгүй мэдрэмж төрүүлдэг, ойр дотнын хүмүүстэйгээ ярилцаж, хамт байх нь түгшүүрийг багасгахад эерэг нөлөөтэй. Мөн дасгал хөдөлгөөн хийх, шим тэжээлтэй хоол хүнсийг хэрэглэхийг хэвшил болгох хэрэгтэй. Аэробэк эсвэл иог хийх, алхах, дугуй унах, спорт тоглоом тоглох, бүжиглэх зэрэг нь хүний биед тархсан стрессийн дааврыг багасгаж, тайвшрахад тусалдаг. Учир нь хайртай хүмүүстэй хамт байх, идэвхтэй хөдөлгөөн хийх үед тархинд эндорфин ялгарч тааламжтай байгаа мэдрэмжийг төрүүлдэг болохыг олон судалгаа баталдаг.

3. Сэтгэл түгшилтийг бууруулж, сэтгэл санаа тайвширахад тусалдаг ямар хүнсний бүтээгдэхүүнүүд байдаг вэ?

Сэтгэц заслын эмчилгээний үед пробиотик бичил биет агуулсан хүнсний бүтээгдэхүүнийг хэрэглэх нь сэтгэл түгших эмгэг, сэтгэл гутралын эмгэгийн шинж тэмдэгийг буруулах нөлөөтэй байгааг судалгаагаар баталсан байдаг. Иймээс пробиотик агуулсан хүнсний бүтээгдэхүүн хэрэглэж нь зүйтэй. Тухайлбал, хүнсний дэлгүүрт пробиотик агуулсан тараг олон төрлөөр байдаг шүү дээ. Харин кафейн нь сэтгэл түгшилтийн шинж тэмдгийг нэмэгдүүлэх нөлөөтэй байдаг тул кофе, кола, шоколад зэрэг кафейн агуулсан хүнсний бүтээгдэхүүнээсээ хасах хэрэгтэй. Мөн алкохолын төрлийн бүтээгдэхүүн сэтгэл түгших эмгэгийг нэмэгдүүлэх эрсдэлтэй тул татгалзах хэрэгтэй.

4. Ихэвчлэн аль насныханд түгээмэл тохиолддог вэ? Урьдчилан сэргийлэх аргууд бий юу?

Сэтгэл түгших эмгэгийн шинж хүүхэд, өсвөр нас эсвэл залуу насанд эхлээд идэр насанд хүчтэй илэрч, өтөл насанд багасдаг байна. ХБНГУ-ын Геттингений их сургуулийн эрүүл мэндийн төвийн судлаачдын 2013 онд хэвлэгдсэн өгүүлэлд 13-17 насны хүүхдүүдэд илүү тохиолдож байгааг тогтоосон байдаг. Харин сэтгэл түгших эмгэгийн төрлийн хувьд нас насанд өөр байгааг судлаачид тайлбарласан. Урьдчилан сэргийлэх арга бол эмгэг үүсгэх хүчин зүйлсээс зайлсхийх юм. Хүчирхийлэлтэй орчинд өсөх, ужиг өвчтэй байх, өөр сэтгэцийн эмгэгтэй байх зэрэг хүчин зүйлүүдийг хувь хүн өөрчлөх боломжгүй. Гэвч бусадтай эерэг харилцаатай байх, өөртөө итгэх итгэлээ нэмэгдүүлэх, идэвхтэй дасгал хөдөлгөөн хийх болон шим тэжээлтэй хоол хүнс хэрэглэх зэрэг хэвшилтэй байх нь урьдчилан сэргийлэхэд үр дүнтэй арга юм.

СЭТГЭЛ ТҮГШИХ ЭМГЭГИЙГ БАЙГАЛИЙН АРГААР ЭМЧЛЭХ НЬ

Үргэлжлүүлэн сэтгэл түгших эмгэгийг байгалийн аргаар эмчлэх долоон зөвлөмжийг хүргэе.

1. ИДЭВХТЭЙ БАЙ

Дасгал хөдөлгөөн тогтмол хийж, идэвхтэй амьдрах нь таны бие махбод болоод сэтгэцийн эрүүл мэндэд ашиг тустай. Мөн энэ нь сэтгэл түгшилтийг бууруулахад эм бэлдмэлээс ч илүү үр дүнтэй байдаг байна. Гэхдээ богино хугацаанд дасгал хийгээд орхих биш удаан хугацааны турш тууштай хийснээр сэтгэлийн түгшүүрээс ангижрах болно.

2. СОГТУУРУУЛАХ УНДААНААС ТАТГАЛЗ

Алкохол агуулсан бүтээгдэхүүн хэрэглэхэд сэтгэц мэдрэл хэсэгхэн хугацаанд тайвширч, түгшүүрийн хэмжээ буурдаг ч уг эмгэгийг үүрд анагааж чадахгүй. Хэрэв сэтгэл түгших үедээ энэ төрлийн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэсээр байвал донтох магадлалтай тул энэ аргаас татгалзаж, оронд нь тайвшруулах үйлчилгээтэй цай ууж хэвшээрэй.

3. ТАМХИ БҮҮ ТАТ

Хүмүүс ихэвчлэн стресстэй үедээ тамхи татдаг. Энэ нь яваандаа сэтгэл түгших эмгэг үүсэх шалтгаан болдог байна. Тамхины утаанд агуулагдах никотин болон бусад химийн бодисууд тархины мэдрэлийн холбоосыг өөрчилдөг тул аль болох татгалзаарай.

4. САЙН УНТАЖ АМАР

 

Нойргүйдэл нь сэтгэл түгших эмгэгийн нэг шинж тэмдэг билээ. Сайн унтаж амрах нь тус эмгэгийг анагаахад хамгийн чухал үүрэгтэй юм. Тиймээс орондоо орсны дараа утас, таблет оролдохгүй байх, унтахаасаа өмнө мах, махан бүтээгдэхүүн ихээр хэрэглэхгүй байх, санаа зовж буй зүйлсээ дэвтэртээ тэмдэглэх гэх мэт бат бөх унтаж амрахад шаардлагатай аргуудыг туршин, дадал болгоорой. 

5. ЭРҮҮЛ, ЗӨВ ХООЛЛОХ

Хиймэл амт оруулагч, будагч бодис, органик бус бодис агуулсан хүнсний бүтээгдэхүүнүүд нь цусан дахь сахарын хэмжээг ихэсгэж, сэтгэл санааг өөрчлөхөд хүргэдэг байна. Иймд ус сайн ууж, нүүрс ус, уургаар баялаг эрүүл хүнс хэрэглэж хэвшихийг зөвлөе.

6. АМЬСГАЛЫН ДАСГАЛ ХИЙХ

Өнгөц, хурдан амьсгалах нь зүрхний цохилт түргэсэх, толгой эргэх, сандрахад хүргэдэг. Харин удаан, жигд, гүнзгий амьсгалах нь амьсгалын хэвийн байдлыг сэргээж, сэтгэл түгшилтийг бууруулахад тусалдаг.

7. ҮНЭРЭЭР ТАЙВШРУУЛАХ

Үнэрээр тайвшруулах эмчилгээ нь сэтгэцийн эрүүл мэнд болоод бие махбодыг тайвшруулах үйлчилгээ үзүүлдэг байна. Эмчилгээнд ихэвчлэн анхилуун үнэртэй эфирийн тос хэрэглэдэг. Тосыг шууд үнэрлэх эсвэл бүлээн ваннтай усанд уусгаж хэрэглэж болно. Судалгаанаас харахад үнэрт эмчилгээ нь:

- Тайвшруулах
- Сэтгэлийн түгшүүрийг бууруулах
- Сайн унтаж амрах 
- Сэтгэл санааг өөдрөг болгох
- Зүрхний цохилт, цусны даралтыг бууруулахад тустай аж.

Мөн лаванда цэцэг, бэрсүүт жүржний үнэр нь эфирийн тосны адил тайвшруулах үйлчилгээ үзүүлдэг.

Манай сайт Танд таалагдаж байна уу. LIKE дараарай, баярлалаа

Сэтгэгдэл бичих

Анхааруулга

Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд azjargal.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.

Сэтгэгдэл:   0

Шинэ мэдээ

Баярлалаа гэдэг үгийн ид шид19 минут 44 секундын өмнө

Ногоон цай компьютерын хорноос хамгаалдаг22 минут 4 секундын өмнө

Бүсгүй танд хэрэгтэй зөвлөгөө23 минут 41 секундын өмнө

Жин хасахад туслах зөвлөжүүдээс26 минут 20 секундын өмнө

Сэлэнгэ аймагт батлагдсан 217 тохиолдол бүгд эдгэрлээ30 минут 14 секундын өмнө

Энэтхэгчүүд 7 улсад вакцинаа үнэгүй өгнө35 минут 52 секундын өмнө

Өөрийгөө хайрлахад суралцах нь3 цаг 14 минутын өмнө

Цаг агаарын мэдээ8 цаг 12 минутын өмнө

Өрнийн зурхай8 цаг 13 минутын өмнө

Үсчин, гоо сайханы газрыг нээхгүйӨчигдөр 08 цаг 10 минут

20 хүн эдгэрч, эдгэрсэн хүний тоо 967 боллооӨчигдөр 08 цаг 08 минут

Сэтгэхүй хөгжүүлэх энгийн аргуудаасӨчигдөр 04 цаг 32 минут

Хүүхэд хүмүүжүүлэх энгийн хэдэн зарчмыг эцэг эхчүүдэд санал болгож байнаӨчигдөр 04 цаг 30 минут

Энэтхэг вакцинжуулалтын хөтөлбөрүүдийн нэгийг өнөөдөр эхлүүлжээӨчигдөр 04 цаг 26 минут

Шинжилгээ авах цэгүүд өнөөдөр хэвийн ажилланаӨчигдөр 04 цаг 24 минут

Хятадад 2021 оны цагаан сарыг урьд өмнөхөөс өөрөөр тэмдэглэнэӨчигдөр 04 цаг 23 минут

Ажиллаж байгаа байгууллага үйлчлүүлэгчдээрээ заавал QR код уншуулах шаардлагатайӨчигдөр 04 цаг 20 минут

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал эд, мал арвиднаӨчигдөр 01 цаг 11 минут

Улаанбаатарт өдөртөө 11 хэм хүйтэнӨчигдөр 01 цаг 11 минут

Иргэд www.eruul.gerege.mn сайтаас цаг авч, маргаашаас шинжилгээ өгч болно2021 оны 1-р сарын 17. 07:09

38 хүн эдгэрч эмнэлэгээс гарлаа2021 оны 1-р сарын 17. 03:41

Ирэх даваа гарагаас дараах худалдаа үйлчилгээний газруудыг нээхээр боллоо2021 оны 1-р сарын 17. 03:40

Өдрийн өнгө2021 оны 1-р сарын 17. 03:37

Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм хүйтэн2021 оны 1-р сарын 17. 03:37

Амралтын өдрүүдэд РСR-н шинжилгээг иргэдээс авахгүй2021 оны 1-р сарын 16. 03:30

ТҮК-ийн 6 ажилтан коронавирусийн халдвар авчээ2021 оны 1-р сарын 16. 03:23

Улаанбаатарт өдөртөө 20 хэм хүйтэн2021 оны 1-р сарын 16. 02:50

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал эд малтай баялаг төгс болно2021 оны 1-р сарын 16. 02:39

Цаг агаарын мэдээ2021 оны 1-р сарын 15. 00:54

Өдрийн өнгө2021 оны 1-р сарын 15. 00:54

Оюутнууд ирэх хичээлийн жилээс үндэсний монгол бичиг үзнэ2021 оны 1-р сарын 14. 06:14

Шатахууны үнэ нэмэгдэх магадлалтай байна2021 оны 1-р сарын 14. 05:46

Эдгэрсэн хүний тоо 909 боллоо2021 оны 1-р сарын 14. 05:28

БГД-ийн 4-р хороонд тандалт, илрүүлгийн шинжилгээний ажил үргэлжилж байна2021 оны 1-р сарын 14. 05:27

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгү2021 оны 1-р сарын 14. 05:19

Цаг агаарын мэдээ2021 оны 1-р сарын 14. 05:19

"Насны хишиг", одонтой ээжүүдийн тэтгэмжийг ирэх сарын 10-наас цахимаар олгоно2021 оны 1-р сарын 13. 04:21

Сонгинохайрхан дүүрэгт PCR шинжилгээний лаборатори байгууллаа2021 оны 1-р сарын 13. 04:19

Нийслэлийн 6 дүүргийн 70 өрхөд хүнсний тусламж үзүүллээ2021 оны 1-р сарын 13. 04:16

Коронавирусний шинж тэмдэг 6 сар хүртэлх хугацаагаар үргэлжлэх тохиолдол байгааг судлаачид тогтоожээ2021 оны 1-р сарын 13. 04:14

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй2021 оны 1-р сарын 13. 04:08

Цаашдаа ихэнх нутгаар хүйтний эрч суларна2021 оны 1-р сарын 13. 04:07

Амны хаалтаа тогтмол зүүж хэвшээрэй2021 оны 1-р сарын 11. 04:19

Өнөөдрөөс үйл ажиллагаа нь ХЭВИЙН явагдах САЛБАРУУД2021 оны 1-р сарын 11. 04:13

АЛБАН БАЙГУУЛЛАГАД ӨГӨХ ЗӨВЛӨМЖ2021 оны 1-р сарын 11. 04:11

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй2021 оны 1-р сарын 11. 04:10

Цаг агаарын мэдээ2021 оны 1-р сарын 11. 04:07

Өнөөдрөөс дугаарын хязгаарлалтаар хөдөлгөөнд оролцоно2021 оны 1-р сарын 11. 01:46

Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм хүйтэн2021 оны 1-р сарын 11. 00:47

Өдрийн өнгө2021 оны 1-р сарын 11. 00:47

Д.Нарангэрэл: Албан байгууллага бүр нэг тусгаарлах өрөөг гаргана2021 оны 1-р сарын 10. 04:41

"Ном нь соёлын бараа учир номын худалдааг нээхгүй"2021 оны 1-р сарын 10. 02:14

"Даваа гарагаас QR код үйлчлэхгүй, дугаарын хязгаарлалтаар хөдөлгөөнд оролцоно"2021 оны 1-р сарын 10. 02:11

Дараах 18 чиглэлийн үйл ажиллагаа нээгдэхгүй2021 оны 1-р сарын 10. 02:10

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал өлзийтэй сайн2021 оны 1-р сарын 10. 02:05

Өнөөдөр ихэнх нутгаар хүйтний эрч суларна2021 оны 1-р сарын 10. 01:59

1-р сарын 11-нээс Бүх нийтийн бэлэн байдлын зэрэглэлийг бууруулна2021 оны 1-р сарын 9. 10:02

Өнөөдөр БГД-ээс бусад газар PCR шинжилгээний цэгүүд ажиллахгүй2021 оны 1-р сарын 9. 03:48

Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм хүйтэн2021 оны 1-р сарын 9. 01:40

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал жаргал үргэлжид ирэх сайн2021 оны 1-р сарын 9. 01:39

Хөл хорионы үед ажиллаж буй иргэдийн хүүхдийг эрсдэлээс хамгаалах ЗӨВЛӨМЖ2021 оны 1-р сарын 8. 09:27

Сүрьеэ өвчний талаар таны мэдэх ёстой зүйлс2021 оны 1-р сарын 8. 06:13

Тэтгэврийн зээлгүй иргэдэд 1 сая төгрөгийг олгоно2021 оны 1-р сарын 8. 06:10

БГД-ийн 5,6 дугаар хорооноос орох, гарах хөдөлгөөнийг хязгаарлалаа2021 оны 1-р сарын 8. 02:38

НӨАТ-ын баримтуудаа өнөөдрийн дотор бүртгүүлнэ2021 оны 1-р сарын 8. 02:34

Өдрийн өнгө2021 оны 1-р сарын 8. 01:14

Улаанбаатарт өдөртөө 18 хэм хүйтэн2021 оны 1-р сарын 8. 01:13

Амжилттай хүмүүсийн хийдэг 12 дадал2021 оны 1-р сарын 7. 03:12

Л.Өлзийтөгс зохиолчоос уншигчиддаа илгээх захиадал2021 оны 1-р сарын 7. 03:10

БҮСГҮЙ ТА ХАЙРЫГ ТҮГЭЭГЧ БАЙ2021 оны 1-р сарын 7. 03:06

Юу бидний Аз жаргалгүй болгодог вэ?2021 оны 1-р сарын 7. 02:25

Эрүүл Зөв хооллолт нь зажлахаас эхлэнэ2021 оны 1-р сарын 7. 02:15

Сэтгэл түгших эмгэгийг даван туулах арга2021 оны 1-р сарын 7. 02:10

Өвлийн улиралд арьсаа хэрхэн арчлах вэ?2021 оны 1-р сарын 7. 02:07

Тэмдэглэл хөтлөхийн давуу талууд2021 оны 1-р сарын 7. 02:05

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй2021 оны 1-р сарын 7. 02:00

Улаанбаатарт шөнөдөө 33 хэм хүйтэн2021 оны 1-р сарын 7. 01:59

Өдрийн өнгө2021 оны 1-р сарын 6. 01:42

Цаг агаарын мэдээ2021 оны 1-р сарын 6. 01:41

Улаанбаатарт өдөртөө 28 хэм хүйтэн2021 оны 1-р сарын 5. 01:27

Өнөөдрийн зурхай2021 оны 1-р сарын 5. 01:26

ЗГ: Хөл хориог дахин ТАВ ХОНОГООР сунгахаар боллоо2021 оны 1-р сарын 4. 08:22

Сар шинийн баярыг тэмдэглэхгүй байх шийдвэр гаргалаа2021 оны 1-р сарын 4. 08:21

Цасан шуурга шуурахыг анхааруулж байна2021 оны 1-р сарын 4. 01:59

Хөл хорио сунгах эсэхийг өнөөдөр шийднэ2021 оны 1-р сарын 4. 01:57

Нийслэлд зохион байгуулж буй шинжилгээний төвүүдийн хаяг, байршил2021 оны 1-р сарын 4. 01:50

Өдрийн өнгө2021 оны 1-р сарын 4. 01:46

Улаанбаатарт өдөртөө 23 хэм хүйтэн2021 оны 1-р сарын 4. 01:45

А.Амбасэлмаа: Иргэдийн дунд шинж тэмдэггүй хэлбэрээр өвчилсөн хүмүүс явж байхыг үгүйсгэхгүй2021 оны 1-р сарын 3. 04:13

Нийтийн тээвэрт 634 автобус үйлчилж байна2021 оны 1-р сарын 3. 01:59

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал сайн2021 оны 1-р сарын 3. 01:57

Улаанбаатарт өдөртөө 25 хэм хүйтэн байна2021 оны 1-р сарын 3. 01:55

Агааржуулалт хий2021 оны 1-р сарын 2. 08:42

Зайгаа барих нь таныг эрсдэлээс хамгаална2021 оны 1-р сарын 2. 01:30

НӨАТ-ын баримтаа нэгдүгээр сарын 8-ны 23:59:59 цагаас өмнө бүртгүүлээрэй2021 оны 1-р сарын 2. 01:24

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй хэмээжээ.2021 оны 1-р сарын 2. 01:16

Цаг агаарын мэдээ2021 оны 1-р сарын 2. 01:15

Өнөөдөр Үндэсний эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо сэргээсэн өдөр2020 оны 12-р сарын 29. 01:34

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал өлзийтэй сайн2020 оны 12-р сарын 29. 01:32

Ихэнх нутгаар жиндүү хүйтэн байна.2020 оны 12-р сарын 29. 01:31