2020 оны 1-р сарын 21, Мягмар гараг Зурхай   Цаг агаар

Бид эрүүл мах иддэг үү?


2020 оны 1-р сарын 13. 01:35

Мандал Даатгал ХК нь “Монгол Улсын Эрсдэлийн Тойм”-г жил бүр улсын хэмжээнд “Үндэсний эрсдэлийн индекс”-ийн хамт тооцоолон гаргадаг бөгөөд тус тайлангийн хүрээнд цуврал нийтлэлүүдийг та бүхэндээ хүргэж байгаа билээ. Энэ удаа та бүхэнд “Зуд болон малын гоц халдварт өвчний эрсдэл”-н талаарх нийтлэлийг хүргэж байна.

 

 

  • Бидний идэж буй мах эрүүл үү?
  • Бидний худалдаж авсан малын мах эрүүл малаас бэлтгэгдсэн үү?
  • Бид тухайн малыг ямар бэлчээрт гарч, ямар өвс, тэжээл идэж буйг мэдэх үү?

Үнэндээ хэн эрүүл хүнс хэрэглэхийг хүсэхгүй билээ. Ядаж л малын махны нян, эрүүл ахуй, эмийн хор нөлөө байгаа эсэхийг хэрэглэгч мэдэх эрхтэй. Гэвч сум, аймгийн малын эмч нь ингэж шалгах нь битгий хэл гарал үүслийн бичгийг нь шууд л бичээд өгчихдөг. Дээр нь зудад нэрвэгдсэн, халдвартай малын махыг аль замын хоолны газар, хотын цайны газар, худалдааны төвд нийлүүлэгдэж буйг бид хянаж чаддаггүй. Магадгүй малын энэхүү гоц халдварт өвчин нь вакцины нэгэн төрлийн бизнес ч цэцэглэх боломж олгосныг үгүйсгэх аргагүй. Эцэст нь махны чанар, аюулгүй байдал гэх зүйл үнэхээр хүнд асуудал болон хувирчээ. Бид үнэхээр эрүүл мах идэж байна уу? гэх асуултад эргэлзээ төрүүлж байна.

Сүүлийн 18 жилд 13 удаа малын гоц халдварт шүлхий өвчний тохиолдол илэрч, 2016 онд бог малд мялзан өвчин, 2017 онд хонь, ямааны цэцэг өвчний тохиолдол тус тус гарсан. 2018 оны байдлаар малын гоц халдварт өвчнөөс 6650 мал хорогдож, нийт 2.1 тэрбум төгрөгийн хохирол учирсан байна.

Гэвч энэ бүх асуудлыг хариуцан ажиллаж буй мал эмнэлгийн алба нь ердөө 8 орон тоотой, удирдлага болох улсын малын ерөнхий эмч нь сүүлийн 8 жилийн хугацаанд 5 удаа солигджээ. Өөрөөр хэлбэл ажилтайгаа танилцаж эхлээгүй ажлаасаа гардаг гэсэн үг. Угтаа үндэсний аюулгүй байдалд нөлөөлөхүйц энэ асуудлыг бид хав дараад өнгөрмөөргүй баймаар...

УЧИР ШАЛТГААН РУУ ӨНГИЙХ НЬ

Эрүүл мах хэрэглэхэд биднээс хамаарах, үл хамаарах хүчин зүйлс гэж бий.

Биднээс үл хамаарах хүчин зүйл

"Хэл, хил, мал гуравтайгаа байхад хэн баян Монгол баян" гэж үндэсний радиогаар чихэнд хоногштол явдаг байж билээ. Хэдийгээр нүүдэлчин ард түмнийг мал аж ахуйгүйгээр төсөөлж үл болох ч бид ХАА-н хоёр хувьсгалаас хоцорч үлдсэн.

ХАА-н анхны хувьсгал МЭӨ 9000 онд явагдсан. Хүн төрөлхтөн анх удаа амьтан гаршуулж, газар тариалан эрхлэх болов. Энэ хувьсгалын нөлөөгөөр 50,000 жил нам гүмд байсан хүн төрөлхтний түүхэн хөгжил эхэлсэн. Гэвч хүн төрөлхтний энэ хөгжил тодорхой төлөөстэй байв.

  • Генийн өөрчлөлттэй бүтээгдэхүүний тариалангийн талбай сүүлийн 10 жилд 60 дахин нэмэгдэж, 110 сая га талбайд хүрчээ(Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллага). Хэрэглэгч улс нь мэдээж ядуу, буурай орнууд.
  • Дэлхийн дулаарал, хүлэмжийн хийн ялгарлаас үүдэлтэй ган зуд, байгалийн гамшигт үзэгдлийн давтамж нэмэгдэж байна.

Манай улсад эрүүл малын хоол, тэжээл болох бэлчээрийн талбайн 57 хувь нь хүчтэй доройтож, цөлжих аюулд орсон байна. Талхлагдсан, доройтсон, цөлжсөн бэлчээрээс мал юу олж идэх билээ. Түүнийг дагаад малын махны амт, чанар ч алдагдана. Жишээ нь, хонь гэхэд л 80 гаруй төрлийн ургамлаар хооллодгоос 30 орчим зүйл нь эмийн ургамал байдаг байна.

Дэлхийн дулаарлаас шалтгаалан манай улсад зундаа гантай, өвөлдөө цагаан зудтай жилүүд тохиож байна. Тухайлбал, сүүлийн 77 жилийн 35 жилд нь зудтай жил байжээ. Харин сүүлийн 10 жилд ган зудад өртсөн аймаг, сумдад зориулан 138 тэрбум төгрөгийн тусламж, үйлчилгээ өгчээ. Тэгэхээр биднээс үл хамаарах байгалийн давагдашгүй эдгээр хүчин зүйлсийн эрсдэл цаашид ч нэмэгдэх төлөвтэй байна.

Биднээс хамаарах хүчин зүйлс

Хэдийгээр эрүүл сайн бэлчээрээс ирсэн мал байлаа ч мах бэлтгэлийн ажил нь эрүүл бус орчин нөхцөлд явагдах нь махны бохирдол бий болгох үндсэн хүчин зүйл болно. Тухайлбал, химийн шалтгаант махны бохирдол нь малын гоц халдварт өвчлөлийн эсрэг хийгдсэн янз бүрийн вакцины нөлөөлөл юм. Жишээ нь, ивомек хэмээх вакцин хийснээс 6 сарын дараа л тухайн малын махыг хэрэглэх боломжтой болдог. Гэвч эдгээрийг сайтар хянаж байгаа эсэх нь бас л тодорхой бус.

 

Гарал үүсэл нь баталгаажсан, үйлдвэрийн аргаар бэлтгэсэн, чанар, стандартын шаардлагад нийцсэн махыг хэрэглэгчид хэрэглэх ёстой.

Мал аж ахуй суурьтай манай улс энэ салбарынхаа төлөө тодорхой зүйл хийх цаг нь хэдийн болжээ. 

Манай сайт Танд таалагдаж байна уу. LIKE дараарай, баярлалаа

Сэтгэгдэл бичих

Анхааруулга

Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд azjargal.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.

Сэтгэгдэл:   0

Шинэ мэдээ

Танд эерэг өөрчлөлт авчрах челленжүүдээс3 цаг 42 минутын өмнө

Ном уншихын гайхамшиг3 цаг 55 минутын өмнө

Энэ өдрийн зурхай14 цаг 54 минутын өмнө

Улаанбаатарт өдөртөө 13 хэм хүйтэн14 цаг 55 минутын өмнө

Өнөөдөр болох үйл явдлууд14 цаг 55 минутын өмнө

Нийслэлд цэргийн бүртгэл эхэллээӨчигдөр 08 цаг 59 минут

Хар шоколадны зохистой хэрэглээӨчигдөр 08 цаг 56 минут

Сургуулийн сурагчдад “Ухаалаг бугуйвч” хүргүүлж эхэллээӨчигдөр 08 цаг 32 минут

НӨАТ-ын сугалаанаас ЗУРГААН АЗТАН тус бүр 10 сая төгрөг хожлооӨчигдөр 04 цаг 47 минут

Пептид хүний эрүүл мэндэд үзүүлэх нөлөөӨчигдөр 02 цаг 49 минут

Энэ өдрийн зурхай2020 оны 1-р сарын 20. 00:46

Улаанбаатарт өдөртөө 12 хэм хүйтэн2020 оны 1-р сарын 20. 00:45

Даваа гарагаас эхлэх цэргийн бүртгэлд хамрагдаагүй иргэдэд мөнгөн торгуул ноогдуулна2020 оны 1-р сарын 19. 03:13

Та үүнийг мэдэх үү?. Архангай аймгийн тухай 20 баримт2020 оны 1-р сарын 19. 03:01

Өглөө бүр хийж амжуулах ёстой зүйлүүд2020 оны 1-р сарын 19. 02:59

Энэ өдрийн зурхай2020 оны 1-р сарын 19. 02:02

Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм хүйтэн2020 оны 1-р сарын 19. 02:01

Ухаалаг карт ашиглан нийтийн тээврээр зорчдог иргэдээс сар бүр азтан шалгаруулна2020 оны 1-р сарын 18. 04:49

Сонирхолтой баримт2020 оны 1-р сарын 18. 04:45

Алдарт эхийн одон авахад бүрдүүлэх материал2020 оны 1-р сарын 18. 04:08

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал эд, эдлэл, идээ, ундаа олно2020 оны 1-р сарын 18. 04:06

Цаг агаарын мэдээ2020 оны 1-р сарын 18. 04:04

Англи хэлний дуудлага сайжруулах ҮНЭГҮЙ 3 аппликэйшн2020 оны 1-р сарын 16. 02:54

НӨАТ-ын сугалааны тохирол Ням гарагт болно2020 оны 1-р сарын 16. 01:54

Эрдэмтэд гар утсыг таван өдөр ажиллуулах чадалтай батарей бүтээжээ2020 оны 1-р сарын 16. 01:49

Ирэх сараас Одонтой ээжүүдийн мөнгийг олгож эхэлнэ2020 оны 1-р сарын 16. 01:16

Таван шуудай үнс тушаасан иргэн бүрт нэг уут сайжруулсан түлш үнэгүй олгоно2020 оны 1-р сарын 16. 01:14

Энэ өдрийн зурхай2020 оны 1-р сарын 16. 00:33

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2020 оны 1-р сарын 16. 00:32

Улаанбаатарт өдөртөө 14 хэм хүйтэн2020 оны 1-р сарын 16. 00:31

“Зохистой хөдөлмөрийн төлөөх нийгмийн түншлэл 2020”2020 оны 1-р сарын 15. 02:19

“Надтай үлдээч” жүжиг энэ сарын 18-ээс эхэлж тоглогдоно2020 оны 1-р сарын 15. 02:17

Өрнийн зурхай2020 оны 1-р сарын 15. 02:15

Цаг агаарын мэдээ2020 оны 1-р сарын 15. 02:13

Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм хүйтэн2020 оны 1-р сарын 14. 00:02

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2020 оны 1-р сарын 14. 00:02

Энэ өдрийн зурхай2020 оны 1-р сарын 14. 00:01

Хүн амын тооллогод идэвхтэй хамрагдана уу2020 оны 1-р сарын 13. 01:47

Бид эрүүл мах иддэг үү?2020 оны 1-р сарын 13. 01:35

Зүүн өмнөд Азид бизнесээ тэлье2020 оны 1-р сарын 13. 01:14

Энэ өдрийн зурхай2020 оны 1-р сарын 13. 00:43

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2020 оны 1-р сарын 13. 00:41

Улаанбаатарт өдөртөө 16 хэм хүйтэн2020 оны 1-р сарын 13. 00:40

Амьдрал гэдэг өөрөө аз жаргал2020 оны 1-р сарын 12. 05:47

НӨАТ-ын сугалааны тохирол ирэх ням гаригт болно2020 оны 1-р сарын 12. 05:42

Хүмүүс хэрхэн амжилтанд хүрдэг вэ?2020 оны 1-р сарын 12. 05:36

Та үүнийг мэдэх үү?2020 оны 1-р сарын 12. 05:28

Сонжоо: Та хэрхэн инээмсэглэдэг вэ?2020 оны 1-р сарын 12. 05:23

Уушгины хатгалгаа өвчний шинж тэмдгийг хэрхэн таних вэ?2020 оны 1-р сарын 12. 03:01

Энэ өдрийн зурхай2020 оны 1-р сарын 12. 01:48

Улаанбаатарт өдөртөө 17 хэм хүйтэн2020 оны 1-р сарын 12. 01:48

Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ2020 оны 1-р сарын 11. 02:16

Өнөөдрийн зурхай2020 оны 1-р сарын 11. 02:13

Тэтгэврийн зээлийг чөлөөлөх хуулийн төслийг баталлаа2020 оны 1-р сарын 10. 07:39

Монголбанкнаас гаргасан тэтгэврийн зээлийн тоон үзүүлэлт2020 оны 1-р сарын 10. 07:34

1, 6 тоогоор төгссөн машины жолооч нар энэ сард татвараа төлнө2020 оны 1-р сарын 10. 07:27

Энэ өдрийн зурхай2020 оны 1-р сарын 9. 23:53

Улаанбаатарт өдөртөө 16 хэм хүйтэн2020 оны 1-р сарын 9. 23:52

Таныг идэвхитэй байлгах чухал 10 дадал2020 оны 1-р сарын 9. 05:44

Сонжоо: Амьдралын Модоор “Өөрийгөө” Шинжихүй2020 оны 1-р сарын 9. 03:25

Хүүхдэд ихээхэн нөлөөлөл үзүүлж чадах 9 минут2020 оны 1-р сарын 9. 03:15

Иргэдийн шилжилт хөдөлгөөнийг хоёрдугаар сарын 1-нээс ЗОГСООНО2020 оны 1-р сарын 9. 02:15

Австралийн муж ундны усаа хэмнэх зорилгоор 10,000 тэмээг нядлахаар болсон уу?2020 оны 1-р сарын 9. 02:12

"Өглөөний өөдрөг 5 асуулт"2020 оны 1-р сарын 9. 01:57

Өнөөдөр болох үйл явдал2020 оны 1-р сарын 9. 01:13

Энэ өдрийн зурхай2020 оны 1-р сарын 9. 00:44

Цас орж, ихэнх нутгаар хүйтэн байна2020 оны 1-р сарын 9. 00:36

Өнөөдөр болох үйл явдал2020 оны 1-р сарын 8. 01:05

Цаг агаарын мэдээ2020 оны 1-р сарын 8. 00:58

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал жаргал ирнэ2020 оны 1-р сарын 8. 00:57

Угаар мэдрэгчийг өнөөдрөөс иргэдийн оршин суугаа хороогоор дамжуулан тарааж эхэллээ2020 оны 1-р сарын 7. 07:07

Австралийн эрдэмтэд гар утсыг таван өдөр ажиллуулах чадалтай батарей бүтээжээ2020 оны 1-р сарын 7. 03:16

НӨАТ-ын сугалааны тохирол 1-р сарын 19-ны өдөр явагдана2020 оны 1-р сарын 7. 03:09

Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм хүйтэн2020 оны 1-р сарын 6. 23:41

Энэ өдрийн зурхай2020 оны 1-р сарын 6. 23:41

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2020 оны 1-р сарын 6. 23:40

"НӨАТ-ын буцаан олголтын баримт бүртгэл нэгдүгээр сарын 8-ны 23:59:59 цагт хаагдана"2020 оны 1-р сарын 6. 02:54

Цусны сахар ихэсдэг хүмүүст зориулсан зөвлөмж2020 оны 1-р сарын 6. 02:21

“Насны хишиг”-ийн тэтгэмжинд шинээр хамрагдах ахмадууд өргөдөл гаргана2020 оны 1-р сарын 6. 02:15

Шинэ оны анхны барилдаануудын тов гарлаа2020 оны 1-р сарын 6. 02:10

“Болор цом-37” наадмын эзнээр яруу найрагч Б.Жамбалдорж тодорлоо2020 оны 1-р сарын 6. 02:09

Энэ сарын 9-15-нд хүн ам, орон сууцны тооллого болно2020 оны 1-р сарын 6. 01:55

Сурагчдын амралтыг сунгахгүй байхаар шийдвэр гаргажээ2020 оны 1-р сарын 6. 00:35

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2020 оны 1-р сарын 6. 00:33

Улаанбаатарт өдөртөө 13 хэм хүйтэн2020 оны 1-р сарын 6. 00:31

Энэ өдрийн зурхай2020 оны 1-р сарын 6. 00:30

Энэ өдрийн зурхай2020 оны 1-р сарын 5. 01:40

Улаанбаатарт өдөртөө 13 хэм хүйтэн2020 оны 1-р сарын 5. 01:39

Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ2020 оны 1-р сарын 4. 02:04

Өнөөдрийн зурхай2020 оны 1-р сарын 4. 01:58

НӨАТ-ын буцаалтыг хоёрдугаар сард багтаан олгоно2020 оны 1-р сарын 3. 01:31

Италийн удирдаач Стефано Салватори Монголд дахин ирнэ2020 оны 1-р сарын 3. 01:25

Цусны донорын үндэсний өдрийг тав дахь жилдээ зохион байгуулна2020 оны 1-р сарын 3. 01:22

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал нас уртадна хэмээжээ2020 оны 1-р сарын 3. 01:21

Цаг агаарын мэдээ2020 оны 1-р сарын 3. 01:13

Улсын эмнэлгүүдийн цахим бүртгэлд цаг авах утасны дугаарууд2020 оны 1-р сарын 2. 10:04

Энэ сарын 10-ны дотор угаарын хий мэдрэгчийг суурилуулна2020 оны 1-р сарын 2. 09:37

Хүүхэд өсгөхөд анхаарах 9 зарчим2020 оны 1-р сарын 2. 08:39

Шинэ жилийн баяр, амралтын өдрүүдэд ажиллах худалдаа, үйлчилгээний төвүүдийн ЦАГИЙН ХУВААРЬ2020 оны 1-р сарын 2. 07:57

2020 оны өрнийн зурхай2020 оны 1-р сарын 2. 06:56