2019 оны 6-р сарын 26, Лхагва гараг Зурхай   Цаг агаар

загнахгүй, шүүмжлэхгүй, шийтгэхгүй хүмүүжүүлэх шилдэг арга бий


2019 оны 6-р сарын 13. 01:29

 

Хэрэглээний сэтгэл судлалын хүрээлэнгээс  “Хувь хүний хөгжил” сэтгэл зүйн лекц зохион байгуулсан юм.  Энэ үеэр МУИС-ийн сэтгэл судлалын багш, Хэрэглээний сэтгэл судлалын хүрээлэнгийн захирал, Сэтгэл судлалын ухааны магистр Б.Золзаяа “Хүүхэд бүр өөр, өөрийн замаар гэрэлтдэг”  сэдвээр эцэг эхчүүдэд уншсан лекцийг тоймлон хүргэж байна.

Хүний амьдралын хамгийн тод гэгээлэг бас хамгийн аймшигтай дурсамж бага насанд тохиодог. Бага нас гэдэг бол хүний амьдралын хамгийн хамгийн чухал нас. Энэ насандаа юуг яаж хэрхэн бүтээснээр, бий болгосноор ирээдүйд ямар бие хүн болохыг шууд утгаар бэлдэж байдаг.    

Миний хувьд Хэрэглээний сэтгэл судлалын хүрээлэнг 2010 онд байгуулахаас өмнө практик сэтгэлзүйд зөвлөгөө өгсөн туршлага маань 10 гаруй жил байгаа. Эцэг эхчүүд маань хүүхдийнхээ тухай асуух гэж  ирэхдээ “Жаахан том болохоор нь, одоо юу  ч мэдэхгүй” гэх үгийг их хэрэглэдэг. Энэ бол хамгийн том алдаа. Эхийн хэвлийд байхаас нь эхлээд хүүхдээ хайрлах, энхрийлэх, харилцах, ярилцах нь чухал. Тэр насанд л хүүхдийн хөгжил, төлөвшил  тогтож байдаг.

Хүүхэд бүр өөр өөрийн замаар гэрэлтдэг. Хүүхэд бүрт өөр өөрийн гэсэн нууц авьяас, чадамж, оюун ухаан байдаг.  Хэрэглээний сэтгэл судлалын хүрээлэн 3500-4000 орчим хүүхдийн дунд судалгаа хийсэн. Монгол хүүхдүүд оюун ухааны чадамжаараа дэндүү гайхамшигтай гэсэн дүгнэлт хийсэн. Гэтэл өнөөдөр бид хүүхдүүдээ ойлгохоо байчихлаа, тэдэнтэй харилцахад хүндрэл учраад байна гэдэг.  Хүүхэд  бүр хувийн зан араншин, характеритай, хувийн  орон зайтай байдаг.   

Бага насны хүүхдээс бүх зүйл цацарч гэрэлтэж байдаг.Тэд эвдэлдэг, сүйтгэдэг, зөрүүдэлдэг. Гэхдээ л  тэд гэрэлтэж байдаг. Бүх зүйлийн хөгжлийн төлөвшлийн суурь нь бага насанд явагдаж байдаг. 0-3 насандаа ирээдүйд 20 настай ямар эмэгтэй, 20 настай ямар залуу болох нь тодорхойлогддог. Бүх зүйл шалтгаантай. Бүх зүйлийн шалтгаан нь бага насанд нь та хүүхэдтэйгээ яаж харилцсан, ямар хандлага үзүүлсэн бэ гэдэгтэй шууд хамааралтай.     

Хүүхдээ хариуцлагатай, биеэ даасан, өөрийнхөө сэтгэл хөдлөлийг хянаж чаддаг, өөрийгөө илэрхийлдэг хүн болгохыг дийлэнх эцэг эхчүүд хүсдэг. Тэгвэл яаж?  

Хүүхэд бүр ялгаатай гэдгийг маш сайн ойлгох ёстой. Хүүхэдтэйгээ харилцахад зөрчил байна уу. Тэр зөрчлийг арилгах ганцхан зүйл бий. Тэр нь эцэг эх хоёрын хүүхэдтэй харилцах харилцааны хандлага байгаа юм. Харилцаа хандлагаа өөрчлөх ёстой.  

Том хүнтэй, иргэн хүнтэй, хувь хүнтэй харилцаж байгаа мэтээр хүүхэдтэй харилцах ёстой. Эцэг эхчүүд хүүхдээ өмчилдөг нь маш том алдаа. Мэдээж тэр хүүхэд таны хүүхэд мөн. Гэхдээ бас хувь хүн, иргэн хүн. Бага наснаас нь хүүхэдтэйгээ яг л том хүн шиг харилцах нь чухал. Эргэлзэхгүйгээр итгэж даатгах хэрэгтэй. Юуг ч байсан хамаагүй. Энэ нь хүүхдийн ирээдүйн бие даасан байдалд нь хамгийн чухал. Та хүүхдээ хүмүүжүүлж байгаа арга барилдаа эргэлздэг бол өөрөө, өөртөө эргэлздэг, итгэлгүй хүүхдийг төрүүлэн гаргана. Хүүхдээ төлөвшүүлнэ гэдэг та өөрөө төлөвшсөн байхыг хэлж байгаа юм. Тэр төлөвшлийн цаанаас хүүхдийн биеэ даасан байдал гэдэг зүйл бий болох юм.  Хүүхдэдээ хэзээ ч битгий эргэлз. Хэзээ ч битгий үл итгэ. Энэ хамгийн чухал харилцаа, хандлага.  Тэд буруутаг, сүйтгэг, алдаг. Гэхдээ энэ нь ирээдүйд биеэ даасан хүчирхэг бие хүн болоход нь тусалж чадна.

Эцэг эхчүүд өөрийнхөө өнгөрснөөр, хүүхдийнхээ ирээдүйгээр амьдрах үед маш том алдаа гаргадаг

Хүүхдийн дахин давтагдашгүй онцлог гэдэг зүйл бий. Таны хүүхэд шиг хүүхэд өөр хаана  ч байхгүй. Таны хүүхэд  шиг үзэл бодолтой, таны хүүхэд шиг сэтгэх хүүхэд хаана ч байхгүй.  Загнах, чанга дуугаар хашгирах, шийтгэх, шүүмжлэх гэсэн үгүүдийг эцэг эхчүүд үгийн сангаасаа авч хаях хэрэгтэй. Хэзээ ч битгий загна, хэзээ ч битгий зод. Яагаад гэж үү? 

Яагаад гэвэл энэ арга бол өнөө цагийн хүүхдэд хэрэггүй юм. Сүүлийн 10,20 жилд дэвшилтэт техник технологи бүхнийг өөрчилсөн. Таны хандлага загнах, шүүмжлэх, яг өөрийнхөө хүссэн шиг амьдруулахыг хүсэж байгаа зүйл рүү биш.  Бүх зүйл нь эерэг зүйл рүү таны хандлага байх ёстой. Та бүхэн өөрийнхөө хүүхэд насыг дурсаад үзээрэй. Хамгийн сайхан дурсамжтай, аз жаргалтай үе хэзээ байсан вэ. Аав, ээж байх үе шүү дээ. Аавтайгаа, ээжтэйгээ тоглож байсан, ямар нэг зүйлийг хийж байсан дурсамж та бүхний сэтгэлд хамгийн тод шигдээстэй байдаг. Өнөөдрийн таны хүүхдэдээ өгсөн баяр хөөр насан туршийнх нь баяр хөөр байдаг юм шүү. Хэзээ ч битгий шүүмжил, хэзээ ч битгий зэмлэ, загна.    

Хүүхдийн дахин давтагдашгүй онцлог бол таны хүүхдийн дэндүү том  үнэ цэнэ. Бусдаас удаан эсвэл хурдан байж болно. Аав ээжүүд “Би багадаа арай ийм байгаагүй, дүү нь ийм байхад, ах нь нэг л өөр” гээд байдаг. Энэ бол таны маш том алдаа.

Хүүхэд өөртөө эргэлзэхгүйгээр ямар нэг зүйлийг хийгээд тэр зүйл нь таны хувьд алдаатай байж болно.  Гэхдээ тэр нь тухай хүүхдийн хувьд баяр хөөр болж үлддэг.  Ялангуяа 0-2 насны хүүхдэдээ дээд зэргээр итгэх ёстой. Дэндүү жаахан нас биш.  0 насанд нь хүүхдийн хөгжлийн үзүүлэлтийг тодорхойлох, харах  ч боломжтой байдаг.    

Бие даахгүй байдлаас хүүхэд ичсэн, эргэлзсэн болж төлөвшдөг. Бүх шатанд биеийг нь даалга. Эхлээд төлөвшүүлээд биеийг нь даалгах. Санаачилгатай байдлыг дэмжихгүй бол итгэлгүй хүүхэд болно. Таны мөрөөдөл бол таны л мөрөөдөл. Харин охиндоо, хүүхдэдээ мөрөөдлийг нь үлдээ.

Би өмнө нь тийм байгаагүй, миний үед ийм байгаагүй гэж дийлэнх эцэг эхчүүд хэлдэг.  Өөрийнхөө хүүхдийг тархидаа төсөөлдөг. Өөрийнх бага насанд ямар дурсамж үлдсэн түүнтэй холбож хүүхдээ хүмүүжүүлэх гээд байдаг. Энэ бол таны л өнгөрсөн дурсамж, бодол.   Нөгөө нэг зүйл нь ирээдүйн нийгмийн сэтгэлзүй аймшигтай байна гэдэг үгээс үүдэлтэйгээр хүүхдэдээ итгэхгүй байгаа юм. Хүүхдийнхээ ирээдүйд санаа зовоод байдаг. Эцэг эхчүүд өөрийнхөө өнгөрснөөр, хүүхдийнхээ ирээдүйгээр амьдраад байдаг. Энэ бол маш том алдаа. Яг одоо байгаа яг одоо таны өмнө амьсгалж байгаа хүү, охин руугаа хар. Яг одоо цохилж байгаа тэр бяцхан зүрхийг ойлго. Тэр л хамгийн чухал. Одоод төвлөр.  

Эцэг эхчүүд хүүхдийнхээ хөгжлийг дэмждэг, бас саад болдог. Шүүмжилснээр, үгүйсгэснээр, зэмлэснээр, сонсож чадахгүй байснаар хүүхдийнхээ хөгжилд саад болж байдаг. Өдөрт 20 минут гаргаад хүүхдээ сонсоод үзээрэй. Тэгж чадвал ирээдүйн гайхамшигтай хүчирхэг биеэ даасан, хариуцлагатай, өөрийнхөө сэтгэл хөдлөлийг бүх төвшинд удирдаж чадах тийм хүүхдийг бий болгож чадна.

Шийтгэл гэдэг үг эцэг эхийн үгийн санд хэзээ ч байх ёстой. Шийтгэхгүйгээр хүмүүжүүлж болно. Аймшигтай дурсамжийг битгий үлдээгээрэй.

Манай сайт Танд таалагдаж байна уу. LIKE дараарай, баярлалаа

Сэтгэгдэл бичих

Анхааруулга

Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд azjargal.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.

Сэтгэгдэл:   0

Шинэ мэдээ

Зуны цагт зориулсан арьс арчилгааны 15 ДҮРЭМ15 цаг 18 минутын өмнө

Хурхирдаг хүний даралт ихэсч, тархины үйл ажиллагаа мууддаг15 цаг 21 минутын өмнө

Яагаад модон тавилга сонгох ёстой вэ?15 цаг 24 минутын өмнө

Нарны шилийг үл ойшоох, бээлий өмсөхгүй байх нь арьсыг хөгшрүүлдэг2019 оны 6-р сарын 24. 23:51

Өнөөдөр цахилгаан шугам тоноглолд засвар үйлчилгээ хийх хуваарь2019 оны 6-р сарын 24. 23:43

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал эд, эдлэл, идээ, ундаа олно2019 оны 6-р сарын 24. 23:38

Улаанбаатарт өдөртөө 26 хэм дулаан2019 оны 6-р сарын 24. 23:37

Гэдэс эвгүйрхвэл өдөрт 3-4 толгой сөдийг сайтар зажлан идээрэй2019 оны 6-р сарын 24. 04:06

Тарваган тахал өвчний эсрэг дархлаажуулалт ирэх сарын 1-нд эхэлнэ2019 оны 6-р сарын 24. 02:28

Улаанбаатар хотын музейг сэргээн засварлана2019 оны 6-р сарын 24. 02:19

Хоёр мянган цааны баяр ирэх наймдугаар сард болно2019 оны 6-р сарын 24. 02:15

Цахилгаан шугамд хягзаарлалт хийх цагийн хуваарь2019 оны 6-р сарын 24. 02:08

Шинэ долоо хоногийн зурхай2019 оны 6-р сарын 24. 02:07

Энэ сарын 27-оос ихэнх нутгаар сэрүүснэ2019 оны 6-р сарын 24. 02:07

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 6-р сарын 23. 02:14

Улаанбаатарт өдөртөө 27 хэм дулаан2019 оны 6-р сарын 23. 02:13

Шүлсээ гоожуулж унтах нь сайн2019 оны 6-р сарын 22. 02:38

Үндэсний их баяр наадмаар 5 өдөр амарна2019 оны 6-р сарын 22. 02:36

Улаанбаатарт өдөртөө 32 хэм дулаан2019 оны 6-р сарын 22. 02:33

Наршихаас сэргийлэх ба наранд цохиулсан үед авах шуурхай арга хэмжээ2019 оны 6-р сарын 21. 00:37

ШУМУУЛ ЯМАР ХҮНИЙ ЦУСАНД ИЛҮҮ ДУРТАЙГ ЭРДЭМТЭД ТОГТООЖЭЭ2019 оны 6-р сарын 21. 00:30

Улаанбаатарт өдөртөө 33 хэм дулаан2019 оны 6-р сарын 21. 00:23

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал сайн нөхөртэй учирна2019 оны 6-р сарын 20. 23:44

Сайн унтаж амрах сайхан харагдах гол нууц2019 оны 6-р сарын 20. 01:20

Дарс уух нь тархины үйл ажиллагааг дэмждэг2019 оны 6-р сарын 20. 01:15

Стрессээ тайлах арга: Элгээ хөштөл, нулимсаа гартал инээ2019 оны 6-р сарын 20. 01:08

Цахилгаан шугамд хягзаарлалт хийх цагийн хуваарь2019 оны 6-р сарын 20. 00:41

Шар хулгана өдөр2019 оны 6-р сарын 20. 00:39

Улаанбаатарт 30 градус дулаан2019 оны 6-р сарын 20. 00:39

Хүүхдээ буруу нэрээр хочлох нь аюултай2019 оны 6-р сарын 19. 01:13

Халуун өдөр тухтай амрах 15 арга2019 оны 6-р сарын 19. 00:55

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй2019 оны 6-р сарын 19. 00:42

Цаг агаарын мэдээ2019 оны 6-р сарын 19. 00:40

Бөхчүүд наадмын бэлтгэлдээ гарчээ2019 оны 6-р сарын 18. 10:37

18 цагаас хойш хоол идэхгүй байх нь турахад нөлөөлдөг үү?2019 оны 6-р сарын 18. 08:07

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 6-р сарын 18. 00:10

Цахилгааны хязгаарлалт хийх цагийн хуваарь2019 оны 6-р сарын 18. 00:09

Улаанбаатарт өдөртөө 26 хэм дулаан2019 оны 6-р сарын 18. 00:08

Үхрийн махны үнэ өсжээ2019 оны 6-р сарын 17. 06:51

Хүүхдийн зуслангууд өдрийн 30-35 мянган төгрөгийн төлбөртэй байна2019 оны 6-р сарын 17. 01:58

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2019 оны 6-р сарын 17. 01:56

ЗУРХАЙ: Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал сайн2019 оны 6-р сарын 17. 00:54

Улаанбаатарт өдөртөө 22 хэм дулаан2019 оны 6-р сарын 17. 00:52

Яармагийн гүүрийг өнөөдрөөс эхлэн энэ сарын 25 хүртэл хаана2019 оны 6-р сарын 16. 06:15

Түргэн хоол тархийг эрт хөгшрүүлдэг2019 оны 6-р сарын 16. 02:32

Маргааш хөдөө орон нутгийн замд зорчихгүй байхыг анхааруулж байна2019 оны 6-р сарын 16. 02:16

Өнөөдөр цахилгаан шугам тоноглолд засвар үйлчилгээ хийх хуваарь2019 оны 6-р сарын 16. 02:12

ЗУРХАЙ: Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал эд, мал арвидна2019 оны 6-р сарын 16. 02:07

Эцэг эхийн зөв хайр хүүхдийн хүмүүжилд хамгийн чухал2019 оны 6-р сарын 15. 03:42

Prius машинтай жолооч та заавал уншаарай2019 оны 6-р сарын 15. 03:37

Уушгиа цэвэрлэх хялбар арга2019 оны 6-р сарын 15. 03:35

Маргааш НӨАТ-ын урамшууллын сугалааны тохирол орон даяар шууд явагдана2019 оны 6-р сарын 15. 03:29

Харагчин хонь өдөр2019 оны 6-р сарын 15. 02:19

Цаг агаарын мэдээ2019 оны 6-р сарын 15. 02:19

Гэрийн нөхцөлд гараа цайруулах арга2019 оны 6-р сарын 14. 01:29

Хүүхдүүд Д аминдэмийн гүн дутагдалтай байна2019 оны 6-р сарын 14. 01:15

ЗУН ЦАГТ АЧААНДАА ЯМАР ЗҮЙЛ АВЧ ЯВАХ АЮУЛТАЙ ВЭ?2019 оны 6-р сарын 14. 01:00

Цаг агаарын мэдээ2019 оны 6-р сарын 13. 23:42

Ханиа сонгохдоо хадмаа шинж2019 оны 6-р сарын 13. 02:37

Аймгуудын баяр наадмын хуваарь2019 оны 6-р сарын 13. 02:29

Хөгжим сонсох нь сэтгэл санааны байдлыг дээшлүүлдэг2019 оны 6-р сарын 13. 02:23

Хайр дурлал таны итгэж явдгаас тэс өөр!2019 оны 6-р сарын 13. 02:20

Элсэн чихрийн түүхээс2019 оны 6-р сарын 13. 02:19

Ухаалаг камернууд таны аз жаргалын индексийг тогтоодог болжээ2019 оны 6-р сарын 13. 02:18

“AMAZON” КОМПАНИ ХООЛ ХҮРГЭЛТИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭГЭЭ ЗОГСООНО2019 оны 6-р сарын 13. 02:07

Сэтгэл санаагаа хэрхэн удирдах вэ2019 оны 6-р сарын 13. 02:05

Хосууд яагаад бие биенээсээ уйдаж эхэлдэг вэ2019 оны 6-р сарын 13. 01:49

Зөгийн балыг 0-2 насны хүүхдэд өгч болохгүй2019 оны 6-р сарын 13. 01:34

загнахгүй, шүүмжлэхгүй, шийтгэхгүй хүмүүжүүлэх шилдэг арга бий2019 оны 6-р сарын 13. 01:29

ЭРДЭМТЭД ЗҮРХЭНД ТУСТАЙ УНДААГ ЗААЖ ӨГЧ БАЙНА2019 оны 6-р сарын 13. 01:20

Цаг агаарын мэдээ2019 оны 6-р сарын 13. 00:11

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 6-р сарын 13. 00:10

Цахилгаан хязгаарлалтын хуваарь2019 оны 6-р сарын 13. 00:10

Эрдэмтэд хүний хоногт УНТАХ ЦАГИЙГ насны ангиллаар тогтоожээ2019 оны 6-р сарын 12. 08:52

Өнөөдрийн зурхай2019 оны 6-р сарын 12. 00:18

Улаанбаатарт өдөртөө 23 хэм дулаан2019 оны 6-р сарын 12. 00:18

Цахилгаан шугамд хягзаарлалт хийх цагийн хуваарь2019 оны 6-р сарын 12. 00:17

Зургаадугаар сардаа багтан тээврийн хэрэгслийн татвараа төлөөгүй бол торгоно2019 оны 6-р сарын 11. 00:22

Наршихаас сэргийлэх ба наранд цохиулсан үед авах шуурхай арга хэмжээ2019 оны 6-р сарын 11. 00:14

Өдөр бүр кофе уух 5 шалтгаан2019 оны 6-р сарын 11. 00:06

Бяцхан үрс нь харшилтай бол эцэг, эхчүүд юу анхаарах вэ2019 оны 6-р сарын 10. 23:57

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 6-р сарын 10. 23:44

Улаанбаатарт өдөртөө 27 хэм дулаан2019 оны 6-р сарын 10. 23:43

Усны зөв хэрэглээ2019 оны 6-р сарын 10. 06:34

Хонгорзул цэцгийн домог2019 оны 6-р сарын 10. 05:23

Шулуун гэдсэнд хуримтлагдсан бохирдлыг цэвэрлэх хоргүй арга2019 оны 6-р сарын 10. 01:45

Батганы сорвийг сармисаар арилгах арга2019 оны 6-р сарын 10. 01:34

ХҮН ЖИЛД ХЭЧНЭЭН БИЧИЛ ХУВАНЦАР ХЭСЭГ ИДДЭГ ВЭ2019 оны 6-р сарын 10. 01:19

Цахилгаан шугамд хягзаарлалт хийх цагийн хуваарь2019 оны 6-р сарын 10. 00:44

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 6-р сарын 10. 00:41

Улаанбаатарт өдөртөө 27 хэм дулаан2019 оны 6-р сарын 10. 00:40

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2019 оны 6-р сарын 10. 00:40

Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ2019 оны 6-р сарын 9. 04:34

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал өнгө зүс сайжирна2019 оны 6-р сарын 9. 02:37

Өөх багасах, жин хасах нь хоорондоо ямар ялгаатай вэ?2019 оны 6-р сарын 8. 08:18

Хүүхэд 21 хоног дотор нулимс гарган уйлах боломжгүй байдаг2019 оны 6-р сарын 8. 01:57

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал эд, мал арвидна2019 оны 6-р сарын 8. 01:01

Улаанбаатарт өдөртөө 27 хэм дулаан2019 оны 6-р сарын 8. 00:58

Унадаг дугуйн ач тус2019 оны 6-р сарын 7. 06:23

Гэрийн нөхцөлд арьсаа хэрхэн арчлах вэ2019 оны 6-р сарын 7. 06:08