2019 оны 9-р сарын 20, Баасан гараг Зурхай   Цаг агаар

загнахгүй, шүүмжлэхгүй, шийтгэхгүй хүмүүжүүлэх шилдэг арга бий


2019 оны 6-р сарын 13. 01:29

 

Хэрэглээний сэтгэл судлалын хүрээлэнгээс  “Хувь хүний хөгжил” сэтгэл зүйн лекц зохион байгуулсан юм.  Энэ үеэр МУИС-ийн сэтгэл судлалын багш, Хэрэглээний сэтгэл судлалын хүрээлэнгийн захирал, Сэтгэл судлалын ухааны магистр Б.Золзаяа “Хүүхэд бүр өөр, өөрийн замаар гэрэлтдэг”  сэдвээр эцэг эхчүүдэд уншсан лекцийг тоймлон хүргэж байна.

Хүний амьдралын хамгийн тод гэгээлэг бас хамгийн аймшигтай дурсамж бага насанд тохиодог. Бага нас гэдэг бол хүний амьдралын хамгийн хамгийн чухал нас. Энэ насандаа юуг яаж хэрхэн бүтээснээр, бий болгосноор ирээдүйд ямар бие хүн болохыг шууд утгаар бэлдэж байдаг.    

Миний хувьд Хэрэглээний сэтгэл судлалын хүрээлэнг 2010 онд байгуулахаас өмнө практик сэтгэлзүйд зөвлөгөө өгсөн туршлага маань 10 гаруй жил байгаа. Эцэг эхчүүд маань хүүхдийнхээ тухай асуух гэж  ирэхдээ “Жаахан том болохоор нь, одоо юу  ч мэдэхгүй” гэх үгийг их хэрэглэдэг. Энэ бол хамгийн том алдаа. Эхийн хэвлийд байхаас нь эхлээд хүүхдээ хайрлах, энхрийлэх, харилцах, ярилцах нь чухал. Тэр насанд л хүүхдийн хөгжил, төлөвшил  тогтож байдаг.

Хүүхэд бүр өөр өөрийн замаар гэрэлтдэг. Хүүхэд бүрт өөр өөрийн гэсэн нууц авьяас, чадамж, оюун ухаан байдаг.  Хэрэглээний сэтгэл судлалын хүрээлэн 3500-4000 орчим хүүхдийн дунд судалгаа хийсэн. Монгол хүүхдүүд оюун ухааны чадамжаараа дэндүү гайхамшигтай гэсэн дүгнэлт хийсэн. Гэтэл өнөөдөр бид хүүхдүүдээ ойлгохоо байчихлаа, тэдэнтэй харилцахад хүндрэл учраад байна гэдэг.  Хүүхэд  бүр хувийн зан араншин, характеритай, хувийн  орон зайтай байдаг.   

Бага насны хүүхдээс бүх зүйл цацарч гэрэлтэж байдаг.Тэд эвдэлдэг, сүйтгэдэг, зөрүүдэлдэг. Гэхдээ л  тэд гэрэлтэж байдаг. Бүх зүйлийн хөгжлийн төлөвшлийн суурь нь бага насанд явагдаж байдаг. 0-3 насандаа ирээдүйд 20 настай ямар эмэгтэй, 20 настай ямар залуу болох нь тодорхойлогддог. Бүх зүйл шалтгаантай. Бүх зүйлийн шалтгаан нь бага насанд нь та хүүхэдтэйгээ яаж харилцсан, ямар хандлага үзүүлсэн бэ гэдэгтэй шууд хамааралтай.     

Хүүхдээ хариуцлагатай, биеэ даасан, өөрийнхөө сэтгэл хөдлөлийг хянаж чаддаг, өөрийгөө илэрхийлдэг хүн болгохыг дийлэнх эцэг эхчүүд хүсдэг. Тэгвэл яаж?  

Хүүхэд бүр ялгаатай гэдгийг маш сайн ойлгох ёстой. Хүүхэдтэйгээ харилцахад зөрчил байна уу. Тэр зөрчлийг арилгах ганцхан зүйл бий. Тэр нь эцэг эх хоёрын хүүхэдтэй харилцах харилцааны хандлага байгаа юм. Харилцаа хандлагаа өөрчлөх ёстой.  

Том хүнтэй, иргэн хүнтэй, хувь хүнтэй харилцаж байгаа мэтээр хүүхэдтэй харилцах ёстой. Эцэг эхчүүд хүүхдээ өмчилдөг нь маш том алдаа. Мэдээж тэр хүүхэд таны хүүхэд мөн. Гэхдээ бас хувь хүн, иргэн хүн. Бага наснаас нь хүүхэдтэйгээ яг л том хүн шиг харилцах нь чухал. Эргэлзэхгүйгээр итгэж даатгах хэрэгтэй. Юуг ч байсан хамаагүй. Энэ нь хүүхдийн ирээдүйн бие даасан байдалд нь хамгийн чухал. Та хүүхдээ хүмүүжүүлж байгаа арга барилдаа эргэлздэг бол өөрөө, өөртөө эргэлздэг, итгэлгүй хүүхдийг төрүүлэн гаргана. Хүүхдээ төлөвшүүлнэ гэдэг та өөрөө төлөвшсөн байхыг хэлж байгаа юм. Тэр төлөвшлийн цаанаас хүүхдийн биеэ даасан байдал гэдэг зүйл бий болох юм.  Хүүхдэдээ хэзээ ч битгий эргэлз. Хэзээ ч битгий үл итгэ. Энэ хамгийн чухал харилцаа, хандлага.  Тэд буруутаг, сүйтгэг, алдаг. Гэхдээ энэ нь ирээдүйд биеэ даасан хүчирхэг бие хүн болоход нь тусалж чадна.

Эцэг эхчүүд өөрийнхөө өнгөрснөөр, хүүхдийнхээ ирээдүйгээр амьдрах үед маш том алдаа гаргадаг

Хүүхдийн дахин давтагдашгүй онцлог гэдэг зүйл бий. Таны хүүхэд шиг хүүхэд өөр хаана  ч байхгүй. Таны хүүхэд  шиг үзэл бодолтой, таны хүүхэд шиг сэтгэх хүүхэд хаана ч байхгүй.  Загнах, чанга дуугаар хашгирах, шийтгэх, шүүмжлэх гэсэн үгүүдийг эцэг эхчүүд үгийн сангаасаа авч хаях хэрэгтэй. Хэзээ ч битгий загна, хэзээ ч битгий зод. Яагаад гэж үү? 

Яагаад гэвэл энэ арга бол өнөө цагийн хүүхдэд хэрэггүй юм. Сүүлийн 10,20 жилд дэвшилтэт техник технологи бүхнийг өөрчилсөн. Таны хандлага загнах, шүүмжлэх, яг өөрийнхөө хүссэн шиг амьдруулахыг хүсэж байгаа зүйл рүү биш.  Бүх зүйл нь эерэг зүйл рүү таны хандлага байх ёстой. Та бүхэн өөрийнхөө хүүхэд насыг дурсаад үзээрэй. Хамгийн сайхан дурсамжтай, аз жаргалтай үе хэзээ байсан вэ. Аав, ээж байх үе шүү дээ. Аавтайгаа, ээжтэйгээ тоглож байсан, ямар нэг зүйлийг хийж байсан дурсамж та бүхний сэтгэлд хамгийн тод шигдээстэй байдаг. Өнөөдрийн таны хүүхдэдээ өгсөн баяр хөөр насан туршийнх нь баяр хөөр байдаг юм шүү. Хэзээ ч битгий шүүмжил, хэзээ ч битгий зэмлэ, загна.    

Хүүхдийн дахин давтагдашгүй онцлог бол таны хүүхдийн дэндүү том  үнэ цэнэ. Бусдаас удаан эсвэл хурдан байж болно. Аав ээжүүд “Би багадаа арай ийм байгаагүй, дүү нь ийм байхад, ах нь нэг л өөр” гээд байдаг. Энэ бол таны маш том алдаа.

Хүүхэд өөртөө эргэлзэхгүйгээр ямар нэг зүйлийг хийгээд тэр зүйл нь таны хувьд алдаатай байж болно.  Гэхдээ тэр нь тухай хүүхдийн хувьд баяр хөөр болж үлддэг.  Ялангуяа 0-2 насны хүүхдэдээ дээд зэргээр итгэх ёстой. Дэндүү жаахан нас биш.  0 насанд нь хүүхдийн хөгжлийн үзүүлэлтийг тодорхойлох, харах  ч боломжтой байдаг.    

Бие даахгүй байдлаас хүүхэд ичсэн, эргэлзсэн болж төлөвшдөг. Бүх шатанд биеийг нь даалга. Эхлээд төлөвшүүлээд биеийг нь даалгах. Санаачилгатай байдлыг дэмжихгүй бол итгэлгүй хүүхэд болно. Таны мөрөөдөл бол таны л мөрөөдөл. Харин охиндоо, хүүхдэдээ мөрөөдлийг нь үлдээ.

Би өмнө нь тийм байгаагүй, миний үед ийм байгаагүй гэж дийлэнх эцэг эхчүүд хэлдэг.  Өөрийнхөө хүүхдийг тархидаа төсөөлдөг. Өөрийнх бага насанд ямар дурсамж үлдсэн түүнтэй холбож хүүхдээ хүмүүжүүлэх гээд байдаг. Энэ бол таны л өнгөрсөн дурсамж, бодол.   Нөгөө нэг зүйл нь ирээдүйн нийгмийн сэтгэлзүй аймшигтай байна гэдэг үгээс үүдэлтэйгээр хүүхдэдээ итгэхгүй байгаа юм. Хүүхдийнхээ ирээдүйд санаа зовоод байдаг. Эцэг эхчүүд өөрийнхөө өнгөрснөөр, хүүхдийнхээ ирээдүйгээр амьдраад байдаг. Энэ бол маш том алдаа. Яг одоо байгаа яг одоо таны өмнө амьсгалж байгаа хүү, охин руугаа хар. Яг одоо цохилж байгаа тэр бяцхан зүрхийг ойлго. Тэр л хамгийн чухал. Одоод төвлөр.  

Эцэг эхчүүд хүүхдийнхээ хөгжлийг дэмждэг, бас саад болдог. Шүүмжилснээр, үгүйсгэснээр, зэмлэснээр, сонсож чадахгүй байснаар хүүхдийнхээ хөгжилд саад болж байдаг. Өдөрт 20 минут гаргаад хүүхдээ сонсоод үзээрэй. Тэгж чадвал ирээдүйн гайхамшигтай хүчирхэг биеэ даасан, хариуцлагатай, өөрийнхөө сэтгэл хөдлөлийг бүх төвшинд удирдаж чадах тийм хүүхдийг бий болгож чадна.

Шийтгэл гэдэг үг эцэг эхийн үгийн санд хэзээ ч байх ёстой. Шийтгэхгүйгээр хүмүүжүүлж болно. Аймшигтай дурсамжийг битгий үлдээгээрэй.

Манай сайт Танд таалагдаж байна уу. LIKE дараарай, баярлалаа

Сэтгэгдэл бичих

Анхааруулга

Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд azjargal.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.

Сэтгэгдэл:   0

Шинэ мэдээ

"Эртэч Монгол" аяны хүрээнд залуусын нэгдсэн чуулган боллоо2 цаг 20 минутын өмнө

Сонсголонгийн гүүрний хөдөлгөөнийг өнөөдөр нээнэ10 цагийн өмнө

Цахилгааны хязгаарлалт хийх цагийн хуваарь10 цаг 10 минутын өмнө

Өнөөдрийн зурхай10 цаг 16 минутын өмнө

Цаг агаарын мэдээ10 цаг 19 минутын өмнө

“Намрын ногоон өдрүүд”-ээс хүнсний ногоогоо базааж амжаарайӨчигдөр 02 цаг 00 минут

Тэтгэлэгээр суралцахад дараах 10 алдаанаас татгалзах хэрэгтэйӨчигдөр 01 цаг 54 минут

Японы автомашин үйлдвэрлэгчид нарны эрчим хүчээр ажилладаг "Приус" машин үйлдвэрлэнэӨчигдөр 01 цаг 33 минут

Өнөөдөр цахилгаан шугамд засвар үйлчилгээ хийх хуваарьӨчигдөр 01 цаг 19 минут

Өнөөдөр болох үйл явдалӨчигдөр 01 цаг 16 минут

Энэ өдрийн зурхайӨчигдөр 01 цаг 10 минут

Цаг агаарын мэдээӨчигдөр 01 цаг 06 минут

Айргаа хүртэж амин дэмээ нөх2019 оны 9-р сарын 18. 06:09

Хүнсний ногооны кодыг заавал уншиж авах хэрэгтэй2019 оны 9-р сарын 18. 06:05

“НИЙГМИЙГ ӨӨРЧЛӨХ БОЛОВСРОЛ” залуучуудын хөгжлийн сар2019 оны 9-р сарын 18. 04:03

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2019 оны 9-р сарын 18. 01:16

Цахилгаан шугамд хягзаарлалт хийх цагийн хуваарь2019 оны 9-р сарын 18. 01:13

Өнөөдрийн зурхай2019 оны 9-р сарын 18. 01:11

Цаг агаарын мэдээ2019 оны 9-р сарын 18. 01:09

Өөртөө үйлчлэх банкны терминалууд танилцуулагдлаа2019 оны 9-р сарын 17. 01:35

“Би хариуцлагатай аав ээж” аян2019 оны 9-р сарын 17. 01:29

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2019 оны 9-р сарын 17. 01:26

"33 удаа зажилж идье"2019 оны 9-р сарын 17. 01:04

Аравдугаар сард олон жилийн дунджаас дулаан байнх нь2019 оны 9-р сарын 17. 00:59

Өрнийн зурхай2019 оны 9-р сарын 17. 00:53

Цаг агаарын мэдээ2019 оны 9-р сарын 17. 00:52

“Цэвэр агаартай-Автомашингүй өдөр”-ийг улирал бүр зохион байгуулахаар боллоо2019 оны 9-р сарын 16. 06:58

Н.Анударь "Таллин-2019" тэмцээнд 2-р байрт шалгарлаа2019 оны 9-р сарын 16. 04:26

Ухаалаг эзэгтэй та заавал уншаарай2019 оны 9-р сарын 16. 03:46

Таны гэрийн энергийг гайхалтай цэвэрлэдэг тасалгааны ургамлууд2019 оны 9-р сарын 16. 02:19

Оксфордын их сургууль шилдэг сургуулиудын жагсаалтыг тэргүүлжээ2019 оны 9-р сарын 16. 02:03

Аминдэм дутагдахад таны биед дараах өөрчлөлт гардаг2019 оны 9-р сарын 16. 01:41

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 9-р сарын 16. 00:40

Цахилгаан шугамд хягзаарлалт хийх цагийн хуваарь2019 оны 9-р сарын 16. 00:39

Улаанбаатарт өдөртөө 17 хэм дулаан2019 оны 9-р сарын 16. 00:38

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2019 оны 9-р сарын 16. 00:37

Өнөөдөр номын баяр үргэлжилж байна2019 оны 9-р сарын 15. 05:59

Аз жаргалтай амьдрах аргуудаас2019 оны 9-р сарын 15. 03:14

Бүсгүй та ямар өнгийн дотуур хувцсанд дуртай вэ?2019 оны 9-р сарын 15. 03:09

Цусны бүлэг түүний тухай юу хэлэх вэ?2019 оны 9-р сарын 15. 03:06

Япон соёлын наадам үргэлжилсээр байна2019 оны 9-р сарын 15. 01:50

Өнөөдөр “Цэвэр агаартай-Автомашингүй өдөр” арга хэмжээ болно2019 оны 9-р сарын 15. 01:49

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 9-р сарын 15. 01:47

Цахилгаан шугамд хягзаарлалт хийх цагийн хуваарь2019 оны 9-р сарын 15. 01:46

Улаанбаатарт өдөртөө 14 хэм дулаан2019 оны 9-р сарын 15. 01:44

“АВТОМАШИНГҮЙ ӨДӨР” нийтийн тээврийн чиглэлд дараах өөрчлөлт орохоор боллоо2019 оны 9-р сарын 13. 06:42

Япон соёлын наадам энэ амралтын өдрүүдэд болно2019 оны 9-р сарын 13. 06:30

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 9-р сарын 12. 23:58

Цахилгаан шугамд хягзаарлалт хийх цагийн хуваарь2019 оны 9-р сарын 12. 23:57

Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан2019 оны 9-р сарын 12. 23:57

Харвардын оюутнууд далайн хуванцар хаягдлыг ус болгодог нян бүтээжээ2019 оны 9-р сарын 12. 08:59

Э.Содномпилжээ дэлхийн рекордыг шинэчлэн тогтоолоо2019 оны 9-р сарын 12. 04:19

С.Оюун Ази тивийн шилдэг манлайлагчаар шалгарлаа2019 оны 9-р сарын 12. 02:42

Хилийн боомтууд 5дахь өдөр амарна2019 оны 9-р сарын 12. 01:53

Smartcar дахин нэг боломж нэмлээ2019 оны 9-р сарын 12. 01:47

Нью-Йорк хотод дэлхийн хамгийн өндөр барилга баригдана2019 оны 9-р сарын 12. 01:43

“Хүүхдэд ээлтэй Улаанбаатар хот”2019 оны 9-р сарын 12. 01:37

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 9-р сарын 12. 01:04

Цахилгаан шугамд хягзаарлалт хийх цагийн хуваарь2019 оны 9-р сарын 12. 01:04

Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан2019 оны 9-р сарын 12. 01:03

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2019 оны 9-р сарын 12. 01:03

Давсны зөв зохистой хэрэглээ2019 оны 9-р сарын 11. 09:53

Үерийн аюулаас урьдчилан сэрэмжүүлж байна2019 оны 9-р сарын 11. 09:12

"Интерном" дахин шинэ салбар нээлээ2019 оны 9-р сарын 11. 09:07

“37-Р ТОЧКА” кино албан ёсоор нээлтээ хийлээ2019 оны 9-р сарын 11. 09:00

Таныг залуу харагдуулах 6 өнгөний сонголт2019 оны 9-р сарын 11. 03:12

Хөл бөмбөгийн цэнгэлдэх хүрээлэнд мод тарьж ургуулжээ2019 оны 9-р сарын 11. 02:05

Цахилгаан шугамд хягзаарлалт хийх цагийн хуваарь2019 оны 9-р сарын 11. 01:09

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 9-р сарын 11. 01:08

Цаг агаарын мэдээ2019 оны 9-р сарын 11. 01:06

ЗАЛУУСЫН ТОГТВОРТОЙ АЖИЛ ЭРХЛЭЛТИЙГ ДЭМЖИХ ХӨТӨЛБӨР2019 оны 9-р сарын 10. 01:58

Цахилгааны хязгаарлалт хийх цагийн хуваарь2019 оны 9-р сарын 10. 01:01

Өрнийн зурхай2019 оны 9-р сарын 10. 00:59

Цаг агаарын мэдээ2019 оны 9-р сарын 10. 00:58

"Хан Хэнтий" чуулгынхан Олон улсын тэмцээнд 3-р байр эзэллээ2019 оны 9-р сарын 9. 04:49

Чингэлтэй дүүрэг хөнгөн атлетик, хөлбөмбөгийн талбайтай боллоо2019 оны 9-р сарын 9. 04:05

Арьсны язралт арилгах арга2019 оны 9-р сарын 9. 03:36

Монголын Хүүхдийн спортын их наадам 9 сарын 7-ноос 15-ныг дуустал явагдана2019 оны 9-р сарын 9. 03:25

АЖЛЫН БҮТЭЭМЖЭЭ НЭМЭГДҮҮЛЭХИЙН ТУЛД ХЭЗЭЭ, ЮУ ХИЙХ ВЭ2019 оны 9-р сарын 9. 02:36

Хууль бусаар самар түүсэн тохиолдолд Зөрчлийн хуулиар 30-300 нэгжээр торгоно2019 оны 9-р сарын 9. 01:54

Үндэсний шигшээ маргааш Тажикстаны багтай тоглоно2019 оны 9-р сарын 9. 01:47

Хамгийн олон цагаар ажилладаг улс орнуудыг бид тэргүүлж байна2019 оны 9-р сарын 9. 01:41

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2019 оны 9-р сарын 9. 00:49

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 9-р сарын 9. 00:49

Цахилгаан шугамд хягзаарлалт хийх цагийн хуваарь2019 оны 9-р сарын 9. 00:48

Өнөөдөр нутгийн баруун хагаст, маргааш ихэнх нутгаар дулаарна2019 оны 9-р сарын 9. 00:48

Хүчтэй, чадвартай эмэгтэй гэж хэнийг хэлэх вэ2019 оны 9-р сарын 8. 02:32

Давхар эрүү минь баяртай2019 оны 9-р сарын 8. 02:28

Өргөст хэмх байнга идэх 6 шалтгаан2019 оны 9-р сарын 8. 02:26

Хумс Таны эрүүл мэндийн илэрхийлэл2019 оны 9-р сарын 8. 02:22

Дурлавал турна2019 оны 9-р сарын 8. 02:20

Элсэн чихрээс татгалзах2019 оны 9-р сарын 8. 02:17

Та ямар эхнэр болох бол сонжоод үзээрэй2019 оны 9-р сарын 8. 02:14

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал сайн2019 оны 9-р сарын 8. 02:10

Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан2019 оны 9-р сарын 8. 02:08

Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ2019 оны 9-р сарын 7. 08:21

Автомашингүй өдөр “Цэвэр агаар” өдөрлөг болно2019 оны 9-р сарын 7. 08:19

Дэлхийн шилдэг хотын жагсаалтыг танилцууллаа2019 оны 9-р сарын 6. 08:55

Замын цагдаагийн гүүрэн гарцын хөдөлгөөнийг энэ сарын 16-нд нээнэ2019 оны 9-р сарын 6. 08:38

Хүзүүний үрчлээг дасгалаар арилгах нь2019 оны 9-р сарын 6. 08:21