2019 оны 3-р сарын 20, Лхагва гараг Зурхай   Цаг агаар

"Утгын чимэг" наадмын тэргүүн өгүүллэг: "Гурван хэмжээс"


2019 оны 1-р сарын 10. 04:04

“Утгын чимэг” богино өгүүллэгийн наадмын ийг толилуулж байна. Тэрбээр өмнө нь 1999 онд “Чоно тарвагацах тоглоом” богино өгүүллэгээр “Утгын чимэг” наадамд оролцож, хоёрдугаар шатанд шилдэг есөд  үлдэж байсан юм.  

“Гурван хэмжээс” өгүүллэгийг “Утгын чимэг-22” наадмын тайзнаа Монгол Улсын Ардын жүжигчин, хүүрнэх урлагийн нэрт төлөөлөгч Г.Равдан уншиж үзэгчдэд хүргэсэн билээ.

            Дорнын тооллоор зул сар барагдах шөнө Загар хачин  их гэрэл туяатай зүүдлэв. Тэнгэр нь гүн цэнхэр,  моносны цагаан цэцэгс малгайлсан цас бударсан мэт цагаан, үнэр бал бурам шиг  анхилам. Ганганд шургасан харанхуй ширэнгийн хөвд мөчрийг санагдуулам үзэсгэлэнт хавцлын ирмэгт Загар шав шар дээлтэй сууж байх аж. Хачирхалтай нь өмссөн тэр гоёмсог шар дээл бол түүний  тэрслэгч анд Сугарынх байх юм гэнэ. Хажуугийн булагийн эх довцог дээр саяхан идшэнд нядалсан хоёр жилийн сувай хар халзан үнээ нь сарлагийн боодой шиг цасан цагаан тугал хөхүүлэн зогсож  байв. Хурц тод зүүднээс салж чадахгүй гайхах баясах зэрэгцэн, Загар сэрж гар чийдэн тэмтрэн ханын том цаг руу тусгавал дөрвөн цаг дөчин хормыг зааж байв. Энэ цагт үнэгэн харахуйд сэрдэг болоод уджээ. Тэгээд ёс юм шиг жимсний шилэнд давсагаа суллаад орчлонг эргэцүүлэн хэвтдэг заншил тогтжээ. Яг үүр цайхын алдад эргээд нойр хүрэх авч морь малын ажил монгол хүнийг ямар унтуулж хэвтүүлэх биш. Сайхан зүүд хэмээн билэгшээх сацуу,  “Энэ муу Сугар зүүдэнд орохоос ч бас хоцрохгүй шүү” гэж унтууцав.

            Загар нэг удаа малын эрлээр Сугарынд хонохдоо нохой унталтаар унтаж, эхнэртэйгээ яах нь вэ? гэж саваагүйтэн чагнаж байгаад нам унтаж, харин Сугар өглөө эртлэн босоод алдуул хэдэн адууг нь хөөгөөд ирсэн байж билээ.  Сугарт хордсондоо “Надад олдохгүй байсан мал Сугарт олддог нь ч юув” гэж адгуус малд уур нь хүрч байжээ. Энэ мэтийг нэхэн санахдаа “Үргэлж нэг алхмын урд яваад байж шүү” гэсэн бодол   гялсхийн орж ирэв.  Тэр бодол даамжирч, Сугараас болж хорссон анхны хайрын зурвас зөрөг руу хөтлөн аваачив.

Жүрхин овгийн Зүсэм гэгч алаг нүдэн охин амьсгал зүрхнээс салахаа байж алтан бумба мэт ариунаар мөрөөдсөн гэрэлт үедээ зүрхэндээ гүн шарх авсан юм. Нэгэн насны шарх авсан тэр өглөө Зүсэмын гадаа Сугарын морь уяатай хоносон байж, Загарын үйлийн лайтай хоёр нүд түүнийг өөрөө олж үзсэн юм. Сугар, Зүсэм дээр хоноод үүрээр мордохыг, хацар нэвт туяарсан Зүсэм хйарын нүдээр энхрийлэн үдэхийг Загар цээжээ хорсгон харсаар хоцорч билээ.

Цас ороод хоножээ. Эхнэр нь өрх татах үед хэсэг цас шархийн зуухан дээр унав. Загар “Энэ амьтныг би шөнө бүхэн тэвэрч, шүр болтол ханилж дээ. Эмс эхнэрүүд анхныхаа эрийг мартдаггүй юм гэсэн. Боддог л байлгүй” гэж эхнэрийнхээ тухай олиггүй юм бодно. Загарын дотор хорсон, Зүсэм бүсгүйн аньсага буулган хар цагаан дуугүй ширтдэг алаг нүдийг санахаараа ингэж шалтгаангүйгээр эхнэртээ хорсдог байлаа. Өөрийгөө бодсон ч, эхнэрээ харсан ч Сугарт дургуй нь хүрч,  “Сугар анхнаасаа л миний өмнө явж ирж” гэсэн дүгнэлт өөрийн эрхгүй орж ирсээр.

 Сугарыг мэргэн түргэн гэлцдэг байлаа. Загарын аазгай нь хөдөлж өөрийн эрхгүй ярвайна. Сэтгэлийн мухарын чулуу мэт хатуу хорслоо тайлж болох мэргэн арга бодож олжээ.  Загарын үгнээс зөрдөггүй, сэмхэн Сугараар мал хуйгаа мэргэлүүлдэг дорой ноомой залуу бий. Түүнд урьдаас бэлдэж хадгалсан хоёр чулууг өгч,

-За чи Сугар дээр очоод энэ хоёр чулууг үзүүл. Та энэ хоёр чулууг үзээд аль нутаг нь надад өлзий буянаа өгөх вэ, хэлж өгөөч ? гэж гуй. Тохиролцох нэг юм байна. Би одоо мордоод тэднийд сууж байя. Чи миний араас удалгүй очиж миний дэргэд асууна шүү.

-Ямар учиртай чулуу юм бэ?

-Хариулт нь надад сонин байна.

Тэр хоёр чулууны нууц гэвэл нэг нь  Дунд булагийн эхээр давдаг давааны оройн овооны чулуу. Нөгөө нь гэвэл Дэрстийн худаг ухахад ёроолоос нь гарсан чулуу байжээ. Залуу үүнийг сонсоод бас л догдлон дотор нь загатнажээ. Загар “Үүнийг тааж мэднэ гэж юу байхав, барьц алдан тагжирч суухад чинь бахаа ханатал даапаалах юм шүү” гэж бодож байлаа.

Хар бага насны анд Сугар, Загар хоёр тамхилангаа нутаг усны сонин сайхныг хуучилж суутал, Загарын захиастай залуу орж ирэв. Мэнд ус мэдэлцээд, даалингаа ухан хоёр чулуу гаргаж, чин сүжиг илэрсэн нүүрний хувиралгүй харцаар Сугарын өөдөөс чулууг барьж асуув. Загар ханцуйдаа инээж байв. Сугар сэрдхийн, Загарыг нэг, чулууг нэг харлаа.  Нэг нэгээр нь эргүүлж тойруулан сонжиж дуусаад бах нь ханасан янзтай инээвхийлэн хамрын тамхиа овоолоход Загарын бие зарс гээд явчихав. Сугар торох ч үгүй,

-За залуу минь тогтвол энэ нь зүгээр юм гэж овооны чулууг имрээд өгөв. Харин багтвал энэ нь ч зүгээр юм гэж худагийн чулууг буцааж барив. Загар балмагдахдаа хамаг шар үс нь бослоо.. Ам руугаа алгадуулсан залуу год үсрэн гарч одов. Өөрийг нь хүндлэн бишрэх сэтгэл төрж эхэлсэн Загарт,  Сугар аминчхан яриа дэлгэж

-Зүүн баруунгүй хатгуулж өвдөхөөр, хааяа би хоёр зүрхтэй юм биш байгаа гэж дэмий юм бодох юм. Ямар балдуушийн хоёр зүрх байхав дээ. Титэм судасны нарийсал гэнэ дээ хө. Ханат гэр нь холдож хадан гэр нь ойртож байгаа юм даг уу даа гэв.

Эрүүл саруул Сугарыг өвчин ярьсанд урамшив уу. Ямар ч байсан Сугар өөрөөс нь нэг алхмын өмнө явж ирсэн. Бас өөрөөс нь нэг алхмын өмнө үхэж магадгүйм байна гэж бодсон уу.  Хоёр чулуунд гартуулж чадаагүй ч, үл мэдэгдэх ялалт байгуулсан шиг санагдаад явчихжээ. Эсвэл хүлгийн нуруунд гарвал санаа нь амардаг морьтны халуун цустайн шинж юм уу. Ямар ч байсан Загарын сэтгэлийн мухар дахь хар хорын бодол салхинд хийсэх мэт цэлмэж, магнай тэнийтэл бах нь ханаад шувуу мэт давхин оджээ.

            Орон зай гурван хэмжээстэй байхад цаг хугацаа яагаад ганцхан хэмжээстэй байдаг юм бол доо, хөөрхий ..

Манай сайт Танд таалагдаж байна уу. LIKE дараарай, баярлалаа

Сэтгэгдэл бичих

Анхааруулга

Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд azjargal.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.

Сэтгэгдэл:   0

Шинэ мэдээ

Хаварын улиралд мод хэрхэн тарих, арчлах бэ?1 цаг 52 минутын өмнө

Алдартнуудын урмын үг2 цаг 16 минутын өмнө

Эрүүл амьдрах зөвлөмжүүдээс2 цаг 53 минутын өмнө

Энэ өдөр дэлхийн түүхэнд3 цаг 19 минутын өмнө

Францад цаасан онгоц нисгэх тэмцээн болно6 цаг 7 минутын өмнө

Сингапур дэлхийн хамгийн өртөг өндөртэй улс6 цаг 37 минутын өмнө

Өнөөдөр Дэлхийн аз жаргалын өдөр8 цаг 18 минутын өмнө

Өнөөдөр болох үйл явдлууд8 цаг 26 минутын өмнө

Энэ өдрийн зурхай8 цаг 27 минутын өмнө

Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн8 цаг 27 минутын өмнө

Буржгар байцайг хүнсэндээ сонгоорой2019 оны 3-р сарын 18. 06:48

Өглөөний цайнд тохиромжгүй хүнс2019 оны 3-р сарын 18. 06:42

Эрчүүддээ ямар бэлэг бэлэглэх вэ?2019 оны 3-р сарын 18. 02:47

Даавуун тор хаанаас авах вэ?2019 оны 3-р сарын 18. 02:45

Амьдралын зөв хэвшилтэй хүн хаврын ядаргаанд ордоггүй2019 оны 3-р сарын 18. 02:12

Д аминдэм дутагдвал ямар шинж тэмдэг илрэх вэ?2019 оны 3-р сарын 18. 02:12

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2019 оны 3-р сарын 18. 01:26

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 3-р сарын 18. 01:25

Цас орж, цасан шуурга шуурна2019 оны 3-р сарын 18. 01:25

Өрнийн зурхай2019 оны 3-р сарын 17. 01:56

Цаг агаарын мэдээ2019 оны 3-р сарын 17. 01:55

Өнөөдрийн зурхай2019 оны 3-р сарын 16. 02:29

Улаанбаатарт өдөртөө 12 хэм дулаан2019 оны 3-р сарын 16. 02:29

Онлайнаар иргэний үнэмлэхээ захиалж болно2019 оны 3-р сарын 15. 05:29

"Хүүхэд-хэрэглэгч" өдөр2019 оны 3-р сарын 15. 05:25

Өрнийн зурхай2019 оны 3-р сарын 15. 05:22

Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ2019 оны 3-р сарын 15. 05:17

Энэ өдөр дэлхийн түүхэнд2019 оны 3-р сарын 14. 03:41

Дундаж цалин 1. 2 сая төгрөгт хүрчээ2019 оны 3-р сарын 14. 02:26

Целлюлит яагаад үүсдэг вэ?2019 оны 3-р сарын 14. 02:17

Энгийн аргаар гэдсээ цэвэрлэх боломжтой2019 оны 3-р сарын 14. 01:40

Манай улс бохир агаартай улсын жагсаалтанд 6-д оржээ2019 оны 3-р сарын 14. 01:31

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2019 оны 3-р сарын 14. 00:59

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал нас уртадна2019 оны 3-р сарын 14. 00:59

Улаанбаатарт өдөртөө 6 хэм дулаан2019 оны 3-р сарын 14. 00:58

Аав нь хүүдээ зааж өгөх ёстой 8 хичээл2019 оны 3-р сарын 13. 02:54

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2019 оны 3-р сарын 13. 00:44

Өдрийн өнгө2019 оны 3-р сарын 13. 00:43

Улаанбаатарт өдөртөө 2 хэм дулаан2019 оны 3-р сарын 13. 00:41

Дэлхийн аз жаргалын өдөр2019 оны 3-р сарын 12. 09:36

Ханиа сонгохдоо хадмаа шинж2019 оны 3-р сарын 11. 06:41

Гар зургийн уралдааны шилдэг бүтээлүүдээс/ 2018 он/2019 оны 3-р сарын 11. 02:05

"Гэгээн Үйлстэн" 2018 Чимэддоржийн Батсайхан /2018 он/2019 оны 3-р сарын 11. 02:01

Эссэ бичлэгийн уралдааны шилдэг бүтээлүүдээс /2018 он/2019 оны 3-р сарын 11. 01:58

Хуванцар савнаас татгалзаж эрүүл мэндээ хайрлаарай2019 оны 3-р сарын 11. 01:33

Сурагчдын амралт 6-14 хоног хүртэл үргэлжилнэ2019 оны 3-р сарын 11. 01:28

22 фитнес 50 хүртэлх үнийн хөнгөлөлттэйгээр үйлчилж байна2019 оны 3-р сарын 11. 01:21

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал эд, мал арвидна2019 оны 3-р сарын 11. 01:15

Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм дулаан2019 оны 3-р сарын 11. 01:14

Өнөөдөр болох үйл явдал2019 оны 3-р сарын 11. 01:07

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 3-р сарын 10. 02:42

Улаанбаатарт өдөртөө 2 хэм дулаан2019 оны 3-р сарын 10. 02:40

Өрнийн зурхай2019 оны 3-р сарын 9. 02:37

Улаанбаатар хотноо өдөртөө 2-4 хэм дулаан байна.2019 оны 3-р сарын 9. 02:36

Өдрийн өнгө2019 оны 3-р сарын 8. 03:06

Улаанбаатарт өдөртөө 3 хэм дулаан2019 оны 3-р сарын 8. 03:05

Өнөөдөр дугаарын хязгаарлалт үйлчлэхгүй2019 оны 3-р сарын 8. 03:03

Олон Улсын эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах ӨДӨР2019 оны 3-р сарын 8. 02:24

Савх хэрэглэхийн ач тус2019 оны 3-р сарын 7. 02:03

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 3-р сарын 7. 01:47

Улаанбаатарт өдөртөө 10 хэм дулаан2019 оны 3-р сарын 7. 01:46

Өнөөдөр болох үйл явдал2019 оны 3-р сарын 7. 01:46

Олон улсын эмэгтэйчүүдийн баярт зориулсан үзвэрүүд2019 оны 3-р сарын 6. 07:57

Дуртай номоо цахимаар унших боломжтой2019 оны 3-р сарын 6. 07:39

Өндгийг гоо сайханд ашиглах 8 арга2019 оны 3-р сарын 6. 05:57

Өнөөдөр болох үйл явдал2019 оны 3-р сарын 6. 01:23

Өрнийн зурхай2019 оны 3-р сарын 6. 01:20

Цаг агаарын мэдээ2019 оны 3-р сарын 6. 01:19

Энэ өдөр дэлхийн түүхэнд2019 оны 3-р сарын 5. 10:21

Дэлхийд хямд датагаар тэргүүлж буй 10 орон2019 оны 3-р сарын 5. 10:17

Мартын 8-нд дугаарын хязгаарлалт үйлчлэхгүй2019 оны 3-р сарын 4. 04:18

3, 8-аар төгссөн дугаартай машины жолооч нар энэ сардаа багтан татвараа төлнө2019 оны 3-р сарын 4. 04:18

Уруул эзнийхээ зан байдлыг илэрхийлдэг2019 оны 3-р сарын 4. 04:07

Таргаар арьсаа хайрлах нь2019 оны 3-р сарын 4. 03:57

Өдрийн өнгө2019 оны 3-р сарын 4. 00:28

Өнөөдөр болох үйл явдал2019 оны 3-р сарын 4. 00:27

Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм дулаан2019 оны 3-р сарын 4. 00:26

Хүний биологийн цаг2019 оны 3-р сарын 3. 03:19

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 3-р сарын 3. 03:14

Улаанбаатарт өдөртөө 6 хэм дулаан2019 оны 3-р сарын 3. 03:13

И-баримт бүртгэгдээгүй, баталгаажихгүй, хүлээгдэж байна гэсэн тохиолдолд яах вэ?2019 оны 3-р сарын 2. 05:01

Өрнийн зурхай2019 оны 3-р сарын 2. 02:25

Цаг агаарын мэдээ2019 оны 3-р сарын 2. 02:22

“Музейн нээлттэй өдрүүд”2019 оны 3-р сарын 1. 08:07

“Ажлын байрны өдөрлөг” болно2019 оны 3-р сарын 1. 07:15

2-р бүлгийн цустай хүн Саруул сэтгэлгээтэй, аливаа зүйлд ажил хэрэгч, ухаалаг байдлаар ханддаг.2019 оны 3-р сарын 1. 05:05

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2019 оны 2-р сарын 28. 23:52

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 2-р сарын 28. 23:51

Улаанбаатарт өдөртөө 5 хэм дулаан2019 оны 2-р сарын 28. 23:50

“Дэлхийн хамгийн сайхан ном” 20192019 оны 2-р сарын 28. 06:14

Гялгар уутыг худалдаанд гаргахгүй шийдвэр хэрэгжиж эхэллээ2019 оны 2-р сарын 28. 06:08

ЭЕШ-н хуваарь гарлаа2019 оны 2-р сарын 28. 06:04

Энэ өдөр дэлхийн түүхэнд2019 оны 2-р сарын 28. 05:10

Өнөөдөр болох үйл явдлууд2019 оны 2-р сарын 28. 02:27

Өдрийн өнгө2019 оны 2-р сарын 28. 00:45

Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм дулаан2019 оны 2-р сарын 28. 00:44

Хавар цагт ч ядрах шаардлагагүй2019 оны 2-р сарын 27. 06:44

Энэ өдөр дэлхийн түүхэнд2019 оны 2-р сарын 27. 02:55

Өнөөдөр болох үйл явдал2019 оны 2-р сарын 27. 00:55

Энэ өдрийн зурхай2019 оны 2-р сарын 27. 00:52